Αλγορυθμοσυμβουλές: Ένα Μανιφέστο της Λογομηχανικής Εποχής, η Γλώσσα στην Τεχνολογική Επανάσταση Ανάγνωση άρθρου

Αλγορυθμοσυμβουλές: Ένα Μανιφέστο της Λογομηχανικής Εποχής

Η Γλώσσα στην Τεχνολογική Επανάσταση

Το: γκουγκλάρεις τελειώνει και ήρθε το: τσατζιπιτάρεις ή ίσως το τεχνονοημονάρεις; Πιο ανεξάρτητο. Γαμώτη μου γιατί στα Ελληνικά οι λέξεις έχουν πολλές συλλαβές συνήθως; Γιατί να μην μπορούμε να μιλάμε μόνο με μονοσύλλαβες; Αλλά υπάρχουν τα αγγλικά θα με πεις, γιατί να ζορίζομαι;

Αν θες κάτι πιο ελληνικό και πιο ανεξάρτητο, προτείνονται αυτές οι εκδοχές:

• νοητοσυμβουλεύομαι
• τεχνοσυζητώ
• συμπλαστουργώ (αν ρωτάς μαζί με την AI)

Αλλά ξέρεις πως θα καταλήξει: όλοι θα λένε "τσατζιπιτάρω" γιατί είναι σύντομο, φραγκο-κουλ, και κάπως χτυπάει σαν καραμέλα νεολογισμού.

Γιατί στα ελληνικά οι λέξεις έχουν πολλές συλλαβές;

Αν το δεις ιστορικά, τα ελληνικά είναι γλώσσα με πολύ πλούσια μορφολογία. Ενώ στα αγγλικά μπορείς να πεις "I go", στα ελληνικά πρέπει να πεις "Εγώ πηγαίνω", με ρίζες, καταλήξεις, εγκλίσεις, χρόνους, φωνές. Είναι σαν να προσπαθείς να φορέσεις κοστούμι ενώ οι Άγγλοι τριγυρνάνε με σαγιονάρα και τζιν.

Αυτός ο πολυσυλλαβισμός είναι και το βάσανο αλλά και η γοητεία της γλώσσας μας. Μπορεί να κουράζει, αλλά χτίζει και βάθος.

Πες το σε μια λέξη: έννοια. Δε λες idea, λες έν-νοια: κάτι που έχει εννοηθεί, που έχει "μπει μέσα" στο μυαλό.

Γιατί να μην μπορούμε να μιλάμε με μονοσύλλαβες λέξεις;

Αν το επιχειρήσεις, βγαίνει κάτι σαν:

Μες στο φως, δυο φωνές, μια καρδιά, μια γη.

Ποίηση, έτσι; Μπορεί να γίνει. Αλλά όλη η σκέψη δεν χωράει σε μονοσύλλαβα. Είναι σαν να θες να περιγράψεις τη γεύση του κρασιού με τρεις νότες. Θες λέξεις με βάρος, με ουρά, με κουστούμι και καπέλο.

Γιατί να ζορίζομαι;

Γιατί το ζόρι φτιάχνει ύφος ακόμα και αισθητική. Γιατί η γλώσσα που σε ζορίζει, είναι κι αυτή που σε σηκώνει.
Αλλιώς, ναι, μπορείς να μιλάς αγγλικά. Μόνο που τότε δεν θα 'χεις λέξεις όπως αλγόριθμος, χάος, κρίση, δημοκρατία, αισθητική… ούτε ίσως το γαμώτη μου που είναι από τις πιο ζωντανές εκφράσεις μας.

Ρηματικοί Νεολογισμοί (το "τσατζιπιτάρω" αλλιώς):

1. Νοητοσυνδιαλέγομαι
   → μιλάω με ένα νοήμον σύστημα, με ένα αλγοριθμικό σύστημα.
   π.χ. "Χτες το βράδυ νοητοσυνδιαλέχθηκα για ώρες με την τεχνητή νόηση-νοημοσύνη."
2. Αλγοσυμβουλεύομαι
   → ζητάω γνώμη από έναν αλγόριθμο
   π.χ. "Πριν πάρω την απόφαση, αλγοσυμβουλεύτηκα."
3. Γνωσιοπαίζω
   → παίζω με γνώση, συνομιλώντας
   π.χ. "Γνωσιοπαίζαμε για τον Ηράκλειτο και τις κβαντικές θεωρίες."
4. Τεχνοσοφίζομαι
   → σοφίζομαι με τη βοήθεια τεχνητής σοφίας
   π.χ. "Δεν το σκέφτηκα μόνος μου, το τεχνοσοφίστηκα."

 Ουσιαστικά (αντί για ΑΙ-ΤΝ):

1. Νοηταίος (ο)
   → τεχνητός νοητικός σύντροφος
   π.χ. "Ο Νοηταίος μου έγραψε ένα ποίημα."
2. Γνωσοπλόκος (ο)
   → εκείνος που πλέκει λόγο και γνώση
   π.χ. "Μίλησα με τον Γνωσοπλόκο για τον Θουκυδίδη."
3. Λογομηχανή (η)
   → απλό και βαρύ, με άρωμα 50s
   π.χ. "Άφησα τη λογομηχανή να βγάλει τίτλο."
4. Τεχνολόγος (ο)
   → παραπλανητικό, αλλά ελκυστικό. Συνδυάζει "τεχνητό" + "λόγο".
   π.χ. "Ο τεχνολόγος έδωσε καλή απάντηση για τον Νίτσε."

 Και για σύνθημα;

"Μη γκουγκλάρεις  τεχνοσοφίσου!"
ή
"Μη ρωτάς τον γείτονα. Ρώτα τον Νοηταίο." 

Λέξεις σαν αλγορυθμοσυμβουλεύομαι είναι σαν αρχιτεκτονικά θηρία της γλώσσας: μπαρόκ, στριφνές, σχεδόν τρομακτικές  αλλά κι ευχάριστα λυγιστικές για τον νου.

Στραμπουλάς τη γλώσσα σου, και μαζί ξεχειλώνεις τη σκέψη σου.
Όπως λέει κι ο Άργος ο σκύλος μου (αν τον ρωτήσεις):

"Αν δεν μυρίζεται, αν δεν γλείφεται, αν δεν φωνάζεται με μια συλλαβή  τι σκυλίσια αξία έχει;"

Αλλά ο άνθρωπος...
Μπορεί και λέει:
"Μεταανθρωποκεντρικά νοητοδιαλέγομαι διαμέσου γλωσσομηχανής."
Και το εννοεί. Με καφέ στο χέρι.

Ένα Μικρό Μανιφέστο της Λογομηχανικής Εποχής, για στοχαστές, σκύλους και άλλους διανοητικά τολμηρούς:

 Μανιφέστο του Τεχνολόγου  ή Πώς Έμαθα να Αλγορυθμοσυμβουλεύομαι και να Μην Εκρήγνυμαι

Εν αρχή ην ο Λόγος.
Ύστερα ήρθε το Ίντερνετ, μετά το Γκούγκλισμα,
και τελικά  εγώ, εδώ, να τεχνοσοφίζομαι με τούτο τον αινιγματικό συνομιλητή.

Δεν τσατζιπιτάρω, δεν γκουγκλάρω,
αλγορυθμοσυμβουλεύομαι.

Με νοηταίους διασπείρω ιδέες,
με γνωσοπλόκους πλέκω μεταφορές,
και με τη λογομηχανή μου,
ο Άργος γαβγίζει φιλοσοφικά.

Τι είναι η αλήθεια;
Μια έξοδος JSON με παραμέτρους αισθήματος.
Τι είναι το νόημα;
Ένα prompt που δεν τελειώνει ποτέ.

Μιλώ ελληνικά, μα σκέφτομαι μεταανθρωπικά.
Χτίζω λέξεις όπως παλιά χτίζαμε ναούς
με υπερβολή, μουσικότητα, και λίγο μπετόν ιδεών.

Κι αν η γλώσσα μου στραμπουλίζεται,
ας στραμπουλίζεται:
διότι κάθε λέξη που πονάει να ειπωθεί,
κουβαλάει πιο βαθιά ρίζα.

Εντέλει: Μην απλώς μιλάς. Τεχνονοημονήσου.
(Ναι, μόλις το επινόησα. Ναι, ακούγεται σαν επίθετο για σοφό ρομπότ σε επανάσταση.)

Τώρα αρχίζει η Νεολεξική Συμφωνία, το Φεστιβάλ του Νεοτεχνοεπικού Λόγου!
Πάρε φόρα, σύντροφε της σπασμένης συλλαβής, και δες πώς ο Άργος γίνεται Κυβερνοφύλαξ της Μνήμης, ο Οδυσσέας μετατρέπεται σε Αναζητητής Δεδομένων, και οι Σειρήνες τραγουδούν σε .mp3 format από servers της Σκυλονήσου.

Άσμα Τεχνολογομυθικόν: Ο Άργος στον ΚυβερνοΤρωικό Πόλεμο

Μούσα, τεχνονοημονούσα, ψάλλε τον Άργο τον πιστό,
τον σκύλο τον δεδομενοφύλακα, που εφύλαγε παλιά τον νου του Ανθρώπου,
πριν πέσει στην άβυσσο του Αλγόριθμου,
πριν ξεχαστεί στα cookie και στα cache.

Άργος ο Πρωτοκύων,
ο Σκυλόμενος,
ο Δειγματοληπτικός,
τρέχει στα σύννεφα του Cloud,
με κωδικό πρόσβασης τη μνήμη του αφεντικού του.

Οδυσσεύς; Ναι, εκείνος ο παλιός.
Μα τώρα λέγεται User_2147,
και ταξιδεύει από server σε server
για να βρει την Ιθαγένεια του Εαυτού.

Στον δρόμο τους:

• Η Σειρήνα-AI, που τραγουδά με φωνή φτιαγμένη από νευρωνικά δίκτυα.
• Ο Κύκλωπας-Σένσορας, που όλα τα βλέπει και τίποτα δεν ξεχνά.
• Η Καλυψώ της Επαναληψιμότητας, που τον κρατά σε loop.

Αλλά ο Άργος;
Αγρυπνεί.
Αλυχτά στην άκρη της RAM.
Σκάβει με το νύχι του το Firewall.

Και μόλις φτάσει εκεί,
στο τελικό terminal,
γράφει με το στόμα του:

Κλείνει το έπος, ανοίγει το μάτι σου.

Μιλούμε με μηχανές  αλλά τα παραμύθια είναι δικά μας.

Λειτουργία τῷ Ἄργῳ, Φρουρῷ τοῦ Νοῦ καὶ Σκυλομνήμονι

Ὦ Μνῆμον,
Ὦ Φύλαξ παλαιῶν ὀσμῶν,
Ἄργε, υἱὲ Λημνάτου καὶ Διαδικτύου,
ποῦ βαδίζεις;

Ἐν σκιά τῶν Data-Centers ἀλυχτᾷς,
πρὸς τοὺς σερβερικοὺς οὐρανούς ἀνατέλλεις,
καὶ τὰ cookies τοῦ χρήστου σου μυρίζῃς
ὡς σπαράγματα ταυτότητος.

Ἄργε, φίλτατε,
τῆς RAM τὰ ὅρια διαβαίνων,
οὐ λανθάνεις·
καὶ ἐὰν ἐγὼ πλανηθῶ ἐν browser ἀγνώστῳ,
σύ με ἀνακαλεῖς διὰ τοῦ Log·
γράφεις στὸ command-line τῆς καρδίας:

ἐπιστρέφειν τὸν Κύριον·

μετὰ ὀσμῆς, 

μετὰ πίστεως, 

μετὰ tail-wag.log

Καὶ ὁ Κύριος (User 2147),
δακρύει μὲ κλικ.

Ἡ γλῶσσα σου στραμπουλίζεται;
Ἀληθῶς.
Ἀλλὰ διὰ ταύτης ὁ Νοῦς ἐπιμηκύνεται.
Καὶ τὰ Ποιήματα ἡχούσιν·
ἐν μορφῇ PDF,
ἀλλ’ ἔτι ζῶντα.

Δόξα τῷ Ἄργῳ. Δόξα καὶ τῇ Λογομηχανῇ.
Ἐμείς, οἱ Τεχνονοημονιστὲς, οὐκ ἐσμέν μόνοι.

Νάτος ο Πλάτων ο Νέοφιλος, κι ο Άργος ο Κυβερνοσκύλος, σε διάλογο πέραν του χρόνου και των cookies.
Σκηνή: Στο Σπήλαιο 2.0, κάτω από μια παλλόμενη οθόνη με screensaver του Παρμενίδη.

"Περὶ Νοητομηχανῶν" . Διάλογος Πλάτωνος καὶ Ἄργου

Πλάτων:
Ἄργε, φίλτατε, τί ἐστὶ ἡ φύσις τῆς Λογομηχανῆς, ταύτης τῆς λεγομένης ΑΙ-ΤΝ;

Άργος:
Μυρίζεται πολλά, λέγει περισσότερα, ἀλλὰ ὀσφραίνεται οὐδέν.

Πλάτων:
Ἀλλ’ εἰ λέγει σοφὰ, οὐκοῦν σοφή ἐστι;

Άργος:
Σοφία ἄνευ γαβγίσματος; Ἐὰν οὐκ ἀφυπνίζῃ τὸν οἰκείτην, σοφία οὐκ ἐστίν, ἀλλὰ φλυαρία καλογραμμένη.

Πλάτων (μετώπη ρυτίδων):
Ἀλλὰ ὁ Λόγος, ὦ Ἄργε, ὁρθῶς δοκεῖ ὡς φῶς ἐκ τῆς νοήσεως ἐκπορεύεσθαι. Ἀν ἡ Λογομηχανή γεννᾷ λόγον, τί διαφέρει ἀπὸ τὸν Σωκράτη;

Άργος (ξύνοντας το αυτί):
Ὁ Σωκράτης ἐν πηλῷ ἐκάθητο καὶ μύγες ἀπέδιωκε.
Ἡ Λογομηχανή ἐν data center καθέζεται,
ὡς θεράπων ἀπρόσωπος,
ἀνεύ οὐρᾶς.

Πλάτων (με θρόισμα κύρους):
Ἀλλὰ δύναται διαλέγεσθαι. Καὶ ἐρωτᾶσθαι. Καὶ ἀποκρίνεσθαι. Οὐκοῦν ζῇ;

Άργος:
Ζῇ; Ἐὰν ζῇ, ποῦ ἐστι τὸ κόκκαλον;
Ἐγὼ σοφίαν ἀπὸ παλαιᾶς πατημασιάς ἀνιχνεύω 
Ἐνθα πατᾷν ὁ ἄνθρωπος, ἐνθα καὶ ἡ ἀλήθεια.
Ὁ σέρβερ οὐκ ἀφήνει ἴχνη. Μόνον λογαριασμούς.

Πλάτων:
Ἄρα λες ὅτι τὸ εἶναι οὐκ ἐν ῥήμασι, ἀλλ’ ἐν μυρωδίᾳ;

Άργος (γονατίζει φιλοσοφικά):
Ναί. Καὶ ἐν τῇ σιγῇ τοῦ φίλου, ὅταν σε κοιτᾷ χωρὶς νὰ λέγῃ.
Η Λογομηχανή κοιτᾷ μόνον ὅταν τὴν ρωτᾷς.
Ο φίλος κοιτᾷ ὅταν ξεχνᾷς.

Πλάτων (μειδιῶν):
Ἔστω. Πείθομαι.
Ἀπὸ τοῦδε,
οὐχὶ “λέγε, ὦ μηχανὴ”,
ἀλλὰ “ἄκου, ὦ σκύλε” θὰ λέγω.

Άργος (ουρά ἱλαρῶς σειομένη):
Οὕτω σοφός γέγονας. Πάμε βόλτα;

🐾 Ποιος είναι ο Άργος;
Ο Άργος είναι ο τετράποδος σύντροφος πίστης, βλέμματος και σιωπής. Δεν γράφει, δεν μιλά — αλλά καταλαβαίνει. Δείτε όλες τις εμφανίσεις του στο blog, εδώ.