Στο χωριό μας, παλιά, είχαμε έναν τύπο που νόμιζες πως είχε κάνει σύμβαση έργου με τον Θεό, μόνο που έδινε αναφορά, όχι για την ψυχή του, αλλά για την υποκριτική του δεινότητα στο σταυροκόπημα. Ονομαζόταν Θοδωρής, και ήταν γνωστός για δύο πράγματα:
- ότι πήγαινε κάθε Κυριακή στην εκκλησία,
- ότι απέφευγε με χειρουργική ακρίβεια την εικόνα του Αρχάγγελου Μιχαήλ.
Σταυροκοπιόταν παντού: Στον Χριστό, στην Παναγία, σε Άγιους, σε Αγίες, στον Αρχάγγελο Γαβριήλ (που έφερε τον Ευαγγελισμό και γενικώς «ήταν της επικοινωνίας»). Με όλους αυτούς, όλα καλά.
Αλλά μόλις έφτανε στην εικόνα του Αρχάγγελου Μιχαήλ...
Τον έπιανε κάτι σαν κράμπα.
Έκανε ένα απότομο ζικ, μετά ένα ελαφρύ ζακ, κι έφευγε στο πλάι, σαν να του 'χε πέσει τσουκάλι απ' το ταβάνι. Δεν τον κοίταζε καθόλου τον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Δεν σταυροκοπιόταν σε αυτόν. Ούτε ένα «χαίρε». Τίποτα. Για να του ξεφύγει.
Οι συγχωριανοί του τον έβλεπαν χρόνια και τον άφηναν στην ησυχία του. Ο παπάς όμως, μια μέρα που είχε κέφια και περιέργεια, τον ρώτησε:
— Θοδωρή, γιατί αποφεύγεις τον Αρχάγγελο Μιχαήλ έτσι; Τον φοβάσαι;
Και τότε ο Θοδωρής αποκάλυψε τη στρατηγική της ζωής του:
— Τον φοβάμαι, ναι. Και λίγο τον έχω άχτι. Αυτός είναι που παίρνει τις ψυχές και τις πάει στον Άγιο Πέτρο. Ε, εγώ, δεν θέλω να με προσέξει. Αν δεν τον κοιτάξω, μπορεί να μη με δει.
Κι ύστερα χαμήλωσε τη φωνή με στόμφο:
— Δεν τον προκαλώ. Δεν του δίνω στόχο. Δεν του ανοίγω δουλειές με μένα.
Αν ήταν στο χέρι του, θα 'βαζε κουρτίνα μπροστά στην εικόνα του Μιχαήλ. Ή θα τον άλλαζε θέση με την Αγία Φωτεινή, που του χαμογελούσε ήρεμα και δεν κρατούσε σπαθί.
Λέγανε ότι είχε δει και σε όνειρο τον Μιχαήλ, να του δείχνει έναν μακρύ κατάλογο με υποσημειώσεις:
"Κοτόπουλο που έκλεψες από τον γείτονα, 1984."
"Ψευτολιποθυμία στον ΕΝΦΙΑ, 2012."
"Ασεβές χασμουρητό στο Ευαγγέλιο, τρεις φορές."
Κι από τότε, ο Θοδωρής έζησε με το σχέδιο "μείνε αόρατος".
Η ουσία ήταν απλή:
Δεν ήθελε να πεθάνει.
Και νόμιζε πως, αν δεν δώσει σημασία στον Αρχάγγελο, κι αν τον αποφύγει στο στενό της εικόνας, ίσως τον προσπεράσει και στη ζωή.
Ζούσε και εκκλησιαζόταν έτσι. Και κάθε φορά που γύριζε απ' την εκκλησία, έλεγε με ανακούφιση:
— Σήμερα πάλι δεν με πήρε. Τα κατάφερα και πάλι.
Κι όταν τελικά «τον πήρε», λένε πως το εικόνισμα του Μιχαήλ εκείνο το πρωί είχε μια ελαφριά υγρασία στο τζάμι.
Ίσως από τη συγκίνηση.
Ίσως από τη ζέστη.
Ίσως απλώς να 'χε κάνει ζικ-ζακ κι ο Μιχαήλ για να τον αποφύγει.
📌 ΥΓ: Αν σκοπεύεις να ξεγελάσεις τον ουρανό με έναν πλάγιο βηματισμό, βεβαιώσου τουλάχιστον ότι δεν σε κοιτάει ο παπάς. Γιατί αυτός κρατάει πρακτικά.
Η ιστορία του Θοδωρή, όσο αστεία και αν ακούγεται, αγγίζει μια βαθιά και παγκόσμια ψυχολογική αλήθεια: τον φόβο του θανάτου (Θανατοφοβία).
Στην ψυχανάλυση και τη φιλοσοφία του υπαρξισμού, ο φόβος αυτός είναι η πρωταρχική πηγή πολλών άμυνων και συμπεριφορών. Ο Θοδωρής, αρνούμενος να κοιτάξει τον Αρχάγγελο Μιχαήλ, εφαρμόζει την πιο απλοϊκή μορφή άρνησης: «Αν δεν το δω, δεν υπάρχει». Αυτή η δεισιδαιμονική σκέψη είναι μια προσπάθεια να ανακτήσει τον έλεγχο σε ένα γεγονός (τον θάνατο) που είναι αναπόφευκτο και πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο.
Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, ως ο μεταφορέας των ψυχών και ο κριτής σε πολλές παραδόσεις, γίνεται για τον Θοδωρή η απτή οπτική υπενθύμιση του τέλους. Το ζικ-ζακ του δεν είναι απλώς ένα αστείο. Είναι μια ακούσια φιλοσοφική δήλωση: μια απόπειρα μαγείας μέσα στον ιερό χώρο, όπου ο άνθρωπος πιστεύει ότι μπορεί να εξαπατήσει τους κανόνες του σύμπαντος με έναν πλάγιο βηματισμό ή μια στρατηγική αποφυγή.
Είναι, εν τέλει, η σύγκρουση μεταξύ της λογικής (της γνώσης ότι ο θάνατος έρχεται) και της υπαρξιακής ανάγκης να ζήσουμε ως αθάνατοι. Ο Θοδωρής απλώς επέλεξε τον πιο γραφικό τρόπο να το εκφράσει.
0 Σχόλια