Μπορεί ο Θεός να Καταρρίψει τις Κυματοσυναρτήσεις για να Γίνουμε Πλούσιοι; Ανάγνωση άρθρου

Η ερώτηση μοιάζει αφελής, ίσως και χιουμοριστική: Αν ο Θεός που παρατηρεί τα πάντα κάνει τις κυματοσυναρτήσεις να καταρρέουν, μήπως μπορεί να το κάνει με τρόπο που να με κάνει πλούσιο;
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη φράση κρύβεται μια γοητευτική γέφυρα ανάμεσα στη φυσική, τη φιλοσοφία και τη θεολογία.

Η Κβαντική Κατάρρευση με Απλά Λόγια

Στην κβαντομηχανική, η κυματοσυνάρτηση περιγράφει όλες τις πιθανές καταστάσεις ενός συστήματος. Ένα ηλεκτρόνιο μπορεί να βρίσκεται σε υπέρθεση θέσεων, ώσπου να το μετρήσουμε. Η μέτρηση οδηγεί στην κατάρρευση της υπέρθεσης σε μία συγκεκριμένη κατάσταση.¹

Υπάρχουν διάφορες ερμηνείες:

• Ερμηνεία της Κοπεγχάγης: η παρατήρηση προκαλεί την κατάρρευση.²

• Πολλοί Κόσμοι: δεν υπάρχει κατάρρευση· το σύμπαν «διακλαδίζεται» σε παράλληλες πραγματικότητες.³

• Οντολογικές θεωρίες: η κατάρρευση είναι φυσικός μηχανισμός που συμβαίνει αντικειμενικά.⁴

Ο Θεός ως Παρών Παρατηρητής

Αν δεχτούμε ότι υπάρχει Θεός που γνωρίζει τα πάντα, τότε καμία κυματοσυνάρτηση δεν μένει «απρόσεκτη». Ο Θεός θα ήταν το τελικό μάτι που καθορίζει την πραγματικότητα.

Όμως, αν ο Θεός άλλαζε τις πιθανότητες μεροληπτικά, για παράδειγμα, για να κερδίσει κάποιος στο λόττο, τότε η φύση δεν θα ήταν πια ουδέτερη. Θα έπαυε να υπακούει στους στατιστικούς νόμους και θα λειτουργούσε με εξαιρέσεις.⁵

Το Ανθρώπινο Αίτημα: «Να Γίνω Πλούσιος»

Κι εδώ φαίνεται η ανθρώπινη αδυναμία. Αντί να δούμε το μυστήριο της κβαντομηχανικής ως παράθυρο στο μεγαλείο της δημιουργίας, συχνά το προβάλλουμε στις μικρές μας επιθυμίες: χρήματα, τύχη, ευνοϊκά γεγονότα.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι: Θα αλλάξει ο Θεός τις πιθανότητες για χάρη μου;
Αλλά: Γιατί εμείς, μπροστά σε ένα τόσο αβέβαιο και θαυμαστό σύμπαν, συνεχίζουμε να ζητάμε μόνο υλικά αγαθά;

Συμπέρασμα

Η κβαντομηχανική μάς δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο μυστηριώδης απ’ όσο φανταζόμασταν. Η θεολογία μας θυμίζει ότι, αν υπάρχει Θεός, δεν δρα για να ικανοποιήσει την ιδιοτέλειά μας, αλλά με βάση μια σοφία που ξεπερνά το συμφέρον μας.

Το αρχικό «αφελές» ερώτημα λοιπόν γίνεται καθρέφτης: μας δείχνει την τάση μας να ζητούμε εύκολες απαντήσεις και πλούτη, ενώ θα μπορούσαμε να σταθούμε με δέος μπροστά στο ίδιο το μυστήριο της ύπαρξης.

Υποσημειώσεις

1. Εισαγωγικά για την κυματοσυνάρτηση: Bohr, N. (1935). Can quantum-mechanical description of physical reality be considered complete? Physical Review, 48(8), 696–702.

2. Η ερμηνεία της Κοπεγχάγης σχετίζεται με τον Niels Bohr και τον Werner Heisenberg.

3. Everett, H. (1957). “Relative State” Formulation of Quantum Mechanics. Reviews of Modern Physics, 29(3), 454–462.

4. Ghirardi, G. C., Rimini, A., & Weber, T. (1986). Unified dynamics for microscopic and macroscopic systems. Physical Review D, 34(2), 470–491.

5. Polkinghorne, J. (2005). Quantum Physics and Theology: An Unexpected Kinship. Yale University Press.

👉 Έτσι η φαινομενικά απλοϊκή ερώτηση γίνεται αφορμή να σκεφτούμε βαθύτερα για την επιστήμη, την πίστη και τα όρια της ανθρώπινης επιθυμίας.

Διαβάστε εδώ παραπλήσια θέματα

.