Σε μια κίνηση που αποσκοπούσε στην ενίσχυση των ελληνοκυπριακών σχέσεων και την αντιμετώπιση γεωπολιτικών προκλήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης πρότεινε στον Έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη την οριοθέτηση κοινής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών. Η πρόταση αυτή, που έγινε στο πλαίσιο διπλωματικών επαφών, συνδέεται άμεσα με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και την ανάγκη άρσης εμποδίων για γεωενεργειακές έρευνες. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση απέρριψε την ιδέα, επικαλούμενη φόβους για εντάσεις με την Τουρκία, αποκαλύπτοντας βαθύτερες διαφορές στην προσέγγιση των δύο κυβερνήσεων απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
[1][2]Η Πρόταση της Κύπρου
Η πρόταση του Νίκου Χριστοδουλίδη για κοινή ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου παρουσιάστηκε ως λύση για την υπέρβαση τεχνικών και νομικών εμποδίων στο έργο του υποβρύχιου ηλεκτρικού καλωδίου που θα συνδέσει τα δύο νησιά ενεργειακά. Συγκεκριμένα, η οριοθέτηση θα επέτρεπε την ολοκλήρωση ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές, ενισχύοντας την οικονομική συνεργασία και την ενεργειακή ανεξαρτησία και των δύο κρατών από εξωτερικούς παράγοντες. Επιπλέον, η κοινή ΑΟΖ θα λειτουργούσε ως άμεση απάντηση στο αμφιλεγόμενο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο.
[2][1]Η ιδέα αυτή συμπληρώνει την υπάρχουσα διπλωματική προσπάθεια της Ελλάδας, όπως η μερική συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο το 2020, προωθώντας την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) στην περιοχή. Ο Χριστοδουλίδης, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θεωρούσε ότι μια τέτοια συμφωνία θα ενίσχυε τη γεωπολιτική θέση της Κύπρου, ιδίως εν μέσω ενεργειακών εξελίξεων όπως οι έρευνες φυσικού αερίου από εταιρείες όπως η ExxonMobil στην κυπριακή ΑΟΖ. Η πρόταση έγινε σε φάση όπου οι ελληνοκυπριακές σχέσεις χαρακτηρίζονται από τον ίδιο τον Πρόεδρο ως «ισχυρότερες από ποτέ», παρά τις διαφορές σε συγκεκριμένα ζητήματα.
[3][4][1][2]Η Απόρριψη από την Ελληνική Κυβέρνηση
Η ελληνική πλευρά, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, απέρριψε την πρόταση φοβούμενη ότι θα πυροδοτούσε «μεγάλη και απρόβλεπτη ένταση με την Τουρκία», ιδίως στο ευαίσθητο πεδίο του Αιγαίου. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Αθήνα προτίμησε μια κατευναστική στάση απέναντι στην Άγκυρα, αποφεύγοντας ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κρίσεις, όπως οι πρόσφατες Navtex για το τουρκικό ερευνητικό «Πιρί Ρεΐς» σε περιοχές εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Αυτή η απόφαση κρίνεται από ορισμένους αναλυτές ως ένδειξη αδυναμίας, καθώς η Τουρκία εκλαμβάνει την ελληνική πολιτική ως πρόσκληση για περαιτέρω διεκδικήσεις, ενθυμίζοντας ιστορικές προσεγγίσεις όπως αυτή του Τσόρτσιλ προς τον Τσάμπερλαιν.
[1][2]Η απόρριψη επηρεάζει άμεσα το έργο του ηλεκτρικού καλωδίου, όπου υπάρχουν ήδη διαφωνίες για την πορεία του, με την Κύπρο να επιμένει σε στήριξη και την Ελλάδα να δείχνει επιφυλάξεις λόγω γεωπολιτικών κινδύνων. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ., που θα ακύρωνε de facto το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο κάνοντας μη όμορες την Τουρκία και τη Λιβύη. Αυτή η στάση, σύμφωνα με κριτικές φωνές, ζημιώνει τα κυριαρχικά δικαιώματα και των δύο χωρών, επιτρέποντας στην Τουρκία να προωθεί παράνομες διεκδικήσεις βασισμένες σε αυθαίρετες ερμηνείες του Δικαίου της Θάλασσας.
[5][6][2][1]Σύνοψη και Προοπτικές
Η πρόταση Χριστοδουλίδη αναδεικνύει την ανάγκη για στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου απέναντι στις κοινές απειλές, αλλά η απόρριψή της από την Αθήνα υπογραμμίζει τις προτεραιότητες μιας πολιτικής που προτιμά την αποφυγή συγκρούσεων. Στο πλαίσιο των τρεχόντων γεγονότων, όπως οι τουρκικές Navtex και οι ενεργειακές εξελίξεις, η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει τεταμένη, με την Κύπρο να διαβεβαιώνει ότι σχέσεις με την Ελλάδα είναι «φυσικά» ισχυρές. Τελικά, μια κοινή ΑΟΖ θα μπορούσε να αναγκάσει την Τουρκία σε διαπραγματεύσεις και υποχωρήσεις, αλλά η απουσία της ενισχύει τις μονομερείς ενέργειες της Άγκυρας. Η εξέλιξη αυτή παρακολουθείται στενά, καθώς επηρεάζει όχι μόνο τα ενεργειακά έργα αλλά και την ευρύτερη σταθερότητα της περιοχής.
[4][7][8][9][2][1] [1](https://www.estianews.gr/kentriko-thema/koini-aoz-%E1%BC%91llados-kyprou-%E1%BC%90proteine-%E1%BD%81-n-christodoulidis-ston-kyr-mitsotaki/) [2](https://x.com/andreasmoun/status/1975503211738829059) [3](https://www.tovima.gr/2025/09/26/finance/xristodoulidis-exxonmobil-poly-thetika-minymata-gia-tin-kypriaki-aoz/) [4]
0 Σχόλια