Ο Δρ. Roger Seheult, πιστοποιημένος ιατρός εντατικής θεραπείας και πνευμονολόγος, ο οποίος ασχολείται με θέματα που σχετίζονται με τους πνεύμονες και την κρίσιμη φροντίδα ασθενών στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), έχει ως στόχο να εξηγήσει με σαφήνεια εύκολα κατανοητά εργαλεία που μπορούν να εφαρμοστούν για να ζήσουν οι άνθρωποι την καλύτερη δυνατή ζωή τους, όσον αφορά την υγεία και την ευημερία. Η ιατρική του εμπειρία τού επιτρέπει να γνωρίζει τι εμποδίζει τους ανθρώπους από το να αρρωστήσουν βαριά και πώς να παρατείνουν τη ζωή.
Ο Δρ. Seheult συνοψίζει τη φιλοσοφία του σε οκτώ πυλώνες υγείας, τους οποίους αποκαλεί NEW START. Αυτό το ακρωνύμιο περιλαμβάνει τη Διατροφή (Nutrition), την Άσκηση (Exercise), το Νερό (Water), το Ηλιακό Φως (Sunlight), την Εγκράτεια (Temperance), τον Αέρα (Air), την Ξεκούραση (Rest) και την Εμπιστοσύνη/Πίστη (Trust).
Η ζωή μπορεί να φανταστεί ως μια αλυσίδα με πολλούς συνδέσμους, όπου κάθε σύνδεσμος αντιπροσωπεύει ένα οργανικό σύστημα (π.χ., καρδιά, πνεύμονες, ήπαρ, νεφρά). Καθώς περνάει ο χρόνος, αυτοί οι σύνδεσμοι διαβρώνονται, οδηγώντας σε ασθένειες. Ενώ η σύγχρονη ιατρική εστιάζει στη διάσωση του πιο αδύναμου συνδέσμου, χρησιμοποιώντας φάρμακα που έχουν παρενέργειες επηρεάζοντας άλλους συνδέσμους, οι πυλώνες του NEW START στοχεύουν στην ενδυνάμωση όλων των συνδέσμων ταυτόχρονα, προσφέροντας παράπλευρα οφέλη.
1. Ηλιακό Φως (Sunlight) και Μιτοχονδριακή Υγεία
Το ηλιακό φως είναι ένας από τους πιο σημαντικούς πυλώνες και θεωρείται το «χαμηλότερο κρεμασμένο φρούτο» (lowest hanging fruit) για τη βελτίωση της υγείας. Μια μεγάλη παρανόηση είναι ότι το ηλιακό φως ισοδυναμεί μόνο με τη Βιταμίνη D.
Η κεντρική ιδέα: Μιτοχονδριακή Δυσλειτουργία
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, ο Δρ. Seheult παρατήρησε ότι οι ασθενείς που κατέληγαν στη ΜΕΘ και πέθαιναν ήταν κυρίως εκείνοι με χρόνιες παθήσεις όπως η παχυσαρκία, η καρδιακή νόσος, η νεφρική νόσος και η άνοια. Όλες αυτές οι καταστάσεις έχουν ως κοινή ρίζα τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία.
Τα μιτοχόνδρια είναι η «ενεργειακή πηγή του κυττάρου». Καθώς γερνάμε, η παραγωγή ενέργειας από τα μιτοχόνδρια μειώνεται κατά περίπου 70%. Αυτή η μειωμένη ενέργεια εκδηλώνεται ως άνοια στον εγκέφαλο, λίπος στο ήπαρ ή συμφόρηση στην καρδιά, ανάλογα με τον τύπο του κυττάρου.
Ο Ρόλος του Υπέρυθρου Φωτός (Infrared Radiation)
Το ηλιακό φως αποτελείται από πολλά μήκη κύματος. Το υπεριώδες φως Β (UVB), το οποίο παράγει Βιταμίνη D, έχει μικρό μήκος κύματος και δεν μπορεί να διεισδύσει πολύ βαθιά στο σώμα. Αντίθετα, το υπέρυθρο φως (ή κόκκινο φως) έχει πολύ μεγάλο μήκος κύματος, παρόμοιο με τα χαμηλά μπάσα της μουσικής, και μπορεί να διεισδύσει βαθιά, έως και 8 εκατοστά (σύμφωνα με τον Scott Zimmerman).
Το υπέρυθρο φως αλληλεπιδρά απευθείας με τα μιτοχόνδρια. Όπως μια μηχανή αυτοκινήτου παράγει θερμότητα (οξειδωτικό στρες) που πρέπει να ψυχθεί, τα μιτοχόνδρια παράγουν τη δική τους μελατονίνη. Αυτή η μελατονίνη, η οποία δεν είναι η ίδια με εκείνη που παράγεται στον εγκέφαλο για τον ύπνο, λειτουργεί ως ισχυρό αντιοξειδωτικό και σύστημα ψύξης για την πρόληψη του οξειδωτικού στρες. Το υπέρυθρο φως από τον ήλιο διεγείρει και ρυθμίζει προς τα πάνω αυτήν την ενδοκυτταρική μελατονίνη, βελτιώνοντας την ενεργειακή απόδοση του μιτοχονδρίου.
Η Ιατρική Έρευνα και οι Επιπτώσεις της COVID-19
- Η περίπτωση του 15χρονου: Ένας 15χρονος ασθενής με λευχαιμία ανέπτυξε μια σαρκοφάγο μόλυνση στον πνεύμονα, ενώ υποβαλλόταν σε χημειοθεραπεία. Οι γιατροί δήλωσαν ότι του απέμεναν δύο ημέρες ζωής. Το μοναδικό του αίτημα ήταν να βγει έξω. Μετά από μόλις δύο ημέρες παραμονής στο ηλιακό φως, η μόλυνση είχε υποχωρήσει κατά 60-70%, παρόλο που η υπόλοιπη θεραπεία του (ισχυρά αντιμυκητιασικά) παρέμεινε αμετάβλητη.
- Νοσοκομειακή Αποκατάσταση: Οι ασθενείς που βρίσκονται σε κρεβάτι κοντά σε παράθυρο εξέρχονται από το νοσοκομείο γρηγορότερα. Ιστορικά, στις αρχές του αιώνα, τα νοσοκομεία σχεδιάζονταν με βεράντες για να μπορούν οι ασθενείς να δέχονται ηλιακό φως.
- Μελέτη για την COVID-19: Μια τυφλή, τυχαιοποιημένη μελέτη στη Βραζιλία με 30 ασθενείς με COVID-19 χρησιμοποίησε ένα ειδικό μπουφάν με LED που εξέπεμπαν υπέρυθρη ακτινοβολία στα 940 νανόμετρα. Οι ασθενείς που λάμβαναν αυτή τη θεραπεία για 15 λεπτά την ημέρα επί 7 ημέρες, είχαν μειωμένη μέση διάρκεια νοσηλείας κατά 4 ημέρες (8 ημέρες έναντι 12).
- Γεωγραφικό Πλάτος και Θνησιμότητα: Μελέτες στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν ότι οι περιοχές με περισσότερο ηλιακό φως είχαν χαμηλότερη θνησιμότητα από COVID-19, ανεξάρτητα από τα επίπεδα Βιταμίνης D. Το γεωγραφικό πλάτος (η γωνία του ήλιου) προέβλεπε την πρώτη έξαρση COVID-19 το φθινόπωρο του 2020 στην Ευρώπη, με την Ελλάδα να είναι η τελευταία χώρα.
Κόκκινο Φως (Red Light Therapy)
Το κόκκινο φως (προς το υπέρυθρο άκρο του φάσματος, περίπου 670 nm), το οποίο διεισδύει βαθιά, έχει αποδειχθεί σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες (Glenn Jeffrey, UCL) ότι βελτιώνει τη μιτοχονδριακή απόδοση.
- Επιδράσεις: Βελτιώνει την όραση (ο αμφιβληστροειδής είναι πλούσιος σε μιτοχόνδρια), βοηθά στη διαχείριση της γλυκόζης (μειώνοντας τις αυξήσεις του σακχάρου) και ενεργοποιεί τους ινοβλάστες του δέρματος για την παραγωγή κολλαγόνου.
- Διάρκεια: Χρειάζονται μόνο 15 έως 20 λεπτά έκθεσης για να ενεργοποιηθεί ένας «διακόπτης» στα μιτοχόνδρια, και περαιτέρω διέγερση δεν επιφέρει επιπλέον όφελος.
Κίνδυνος Θνησιμότητας Ίσος με το Κάπνισμα
Μια σουηδική μελέτη σε 20.000-30.000 γυναίκες (ακολουθούμενη από μια μεγαλύτερη μελέτη UK Biobank) έδειξε ότι οι γυναίκες που περνούσαν τον περισσότερο χρόνο τους στον ήλιο είχαν τη χαμηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο, καρδιαγγειακές και μη καρδιαγγειακές παθήσεις. Η διαφορά ήταν τόσο μεγάλη που ο κίνδυνος θανάτου για τις γυναίκες που περνούσαν τον λιγότερο χρόνο στον ήλιο και δεν κάπνιζαν ήταν ίσος με τον κίνδυνο θανάτου εκείνων που περνούσαν τον περισσότερο χρόνο στον ήλιο και κάπνιζαν.
Βιταμίνη D
Η Βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη και ορμόνη που επηρεάζει το DNA. Παρόλο που η Βιταμίνη D είναι ευεργετική (π.χ. 2.000 IU ημερησίως συσχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο αυτοάνοσων νοσημάτων), ο Δρ. Seheult πιστεύει ότι τα υψηλά επίπεδα Βιταμίνης D ήταν απλώς ένας δείκτης του ότι κάποιος έβγαινε έξω και λάμβανε υπέρυθρη ακτινοβολία. Περίπου 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως έχουν έλλειψη.
Συμβουλές για το Ηλιακό Φως:
- Ώρα της ημέρας: Η βέλτιστη ώρα για έκθεση είναι νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ (ανατολή/δύση). Εκείνες τις ώρες, το υπεριώδες φως (που προκαλεί βλάβες) δυσκολεύεται να διεισδύσει λόγω της γωνίας του ήλιου, αλλά το ευεργετικό υπέρυθρο φως περνάει.
- Κιρκάδιος Ρυθμός: Για να ρυθμιστεί το εσωτερικό «ρολόι» του σώματος (κιρκάδιος ρυθμός), το φως πρέπει να εισέρχεται μέσω των ματιών. Ωστόσο, η επίδραση στα μιτοχόνδρια (μεταβολική επίδραση) δεν εξαρτάται από το πού χτυπάει το φως.
- Νεφελώδεις Μέρες: Ακόμη και μια συννεφιασμένη μέρα, είναι προτιμότερο να είμαστε έξω παρά μέσα, καθώς λαμβάνουμε περισσότερο υπέρυθρο φως.
2. Νερό (Water): Εξωτερική Χρήση και Έμφυτο Ανοσοποιητικό
Ενώ η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, ο Δρ. Seheult τονίζει τις εντυπωσιακές επιδράσεις της εξωτερικής χρήσης του νερού (ζεστό και κρύο) στο ανοσοποιητικό σύστημα και τη θερμοκρασία του σώματος.
Πυρετός και Ιντερφερόνη
Το σώμα έχει ένα έμφυτο ανοσοποιητικό σύστημα (η πρώτη γραμμή άμυνας) που βασίζεται στην ιντερφερόνη. Η ιντερφερόνη είναι ένα κρίσιμο αντιικό μόριο.
- Ρύθμιση Θερμοκρασίας: Η παραγωγή ιντερφερόνης αυξάνεται με τη θερμοκρασία. Ο πυρετός είναι η φυσική άμυνα του σώματος: αυξάνει τη θερμοκρασία για να κάνει τους ιούς (όπως τον SARS-CoV-2) να αναπαράγονται λιγότερο αποτελεσματικά και ταυτόχρονα σηματοδοτεί την παραγωγή περισσότερης ιντερφερόνης.
- Συμπέρασμα: Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τον πυρετό, εκτός εάν είναι υπερβολικά υψηλός, καθώς με αυτόν τον τρόπο «κόβουμε τα πόδια» του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Θεραπεία με Σάουνα και Κρύο
Η θερμότητα (π.χ. σάουνα ή ζεστές κομπρέσες) μπορεί να προκαλέσει τεχνητό πυρετό και να ενισχύσει την αντίδραση της ιντερφερόνης. Μελέτες στη Φινλανδία έχουν δείξει ότι τα άτομα που χρησιμοποιούν τη σάουνα 4 έως 7 φορές την εβδομάδα έχουν μειωμένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η εναλλαγή με κρύο (π.χ. κρύο ντους) στο τέλος της θεραπείας εξυπηρετεί δύο σκοπούς:
- Διατήρηση Θερμοκρασίας: Προκαλεί επιφανειακή αγγειοσύσπαση, βοηθώντας το σώμα να διατηρήσει την υψηλότερη εσωτερική θερμοκρασία του (πυρετό) για περισσότερο.
- Ενεργοποίηση Ανοσοκυττάρων: Προκαλεί «απομάκρυνση» (de-margination) των λευκών αιμοσφαιρίων από τα τοιχώματα των αγγείων στην κυκλοφορία, ενισχύοντας την κυκλοφορία των ανοσοκυττάρων.
3. Αέρας (Air): Φυτονίδια και Πράσινοι Χώροι
Ο «καλύτερος τύπος αέρα» είναι ο αέρας που βρίσκεται έξω. Αυτό δεν σημαίνει απλώς καθαρός αέρας χωρίς ρύπους, αλλά αέρα που περιέχει ευεργετικές ουσίες, όπως η μικροχλωρίδα του εντέρου.
- Φυτονίδια: Τα δέντρα και τα φυτά εκπέμπουν φυτονίδια (phytoncides), αρωματικές ενώσεις που έχει αποδειχθεί ότι αλληλεπιδρούν με το ανοσοποιητικό σύστημα, το αναβαθμίζουν και μας κάνουν πιο χαλαρούς.
- Επίδραση στο Ανοσοποιητικό: Μελέτες στην Ιαπωνία έδειξαν ότι τα φυσικά φονικά κύτταρα (Natural Killer cells), κρίσιμα για την ανοσία, αυξήθηκαν σε αριθμό και δραστικότητα σε άτομα που περνούσαν χρόνο σε δάση. Αυτό το όφελος διήρκεσε περίπου 7 ημέρες, υποδεικνύοντας ότι η έξοδος στη φύση μία φορά την εβδομάδα μπορεί να έχει όφελος.
- Μείωση Φλεγμονής: Η μελέτη Green Heart στο Λούισβιλ του Κεντάκι έδειξε ότι η φύτευση 8.000 δέντρων σε μια αστική περιοχή είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της C-αντιδρώσας πρωτεΐνης (HSCP), ενός δείκτη φλεγμονής, κατά 13-20% μέσα σε δύο χρόνια. Αυτό συσχετίστηκε με μείωση 10-15% στα εγκεφαλικά, χωρίς να αλλάξουν οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες ή η άσκηση των κατοίκων.
- CO2: Η ποιότητα του αέρα σε εσωτερικούς χώρους είναι συχνά υποβαθμισμένη λόγω της συσσώρευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO2), το οποίο επηρεάζει αρνητικά τη γνωστική απόδοση. Το άνοιγμα ενός παραθύρου, ακόμη και ελαφρώς, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα CO2.
4. Ξεκούραση (Rest): Σκοτεινές Νύχτες
Η ξεκούραση περιλαμβάνει τόσο τον καθημερινό ύπνο όσο και την εβδομαδιαία ξεκούραση (π.χ. διακοπή των emails ή της χρήσης του τηλεφώνου).
Είναι κρίσιμης σημασίας να έχουμε φωτεινές ημέρες και σκοτεινές νύχτες. Το σύγχρονο πρότυπο των «σκοτεινών ημερών και φωτεινών νυχτών» συσχετίζεται με αυξημένη θνησιμότητα.
-
Επίδραση του Φωτός τη Νύχτα: Η έκθεση στο φως (ειδικά το μπλε φως) τη νύχτα έχει δύο αρνητικές συνέπειες:
- Καταστολή Μελατονίνης: Αναστέλλει την παραγωγή μελατονίνης από την επίφυση.
- Σύγχυση Κιρκάδιου Ρυθμού: Ο εγκέφαλος ερμηνεύει το φως ως ημέρα, με αποτέλεσμα ο κιρκάδιος ρυθμός να καθυστερεί, προκαλώντας αϋπνία.
- Σκοτάδι: Τα υπνοδωμάτια πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο σκοτεινά. Δεν συνιστώνται τα νυχτερινά φώτα, τα ψηφιακά ρολόγια ή οι οθόνες LED. Ακόμη και με κλειστά τα βλέφαρα, το φως μπορεί να περάσει. Οι μάσκες ύπνου (sleep masks) είναι χρήσιμες σε περιβάλλοντα όπου ο φωτισμός δεν είναι ελεγχόμενος.
5. Εμπιστοσύνη/Πίστη (Trust)
Αν και ανήκει σε διαφορετικό επιστημονικό «σιλό», υπάρχει αυξανόμενη επιστημονική τεκμηρίωση που δείχνει ότι η πίστη και η εμπιστοσύνη σε έναν Θεό, ιδιαίτερα σε μια υποστηρικτική θρησκευτική κοινότητα, βοηθά τα άτομα να αντιμετωπίσουν καλύτερα το στρες, την κατάθλιψη και το άγχος.
- Άνευ Όρων Συγχώρεση: Μελέτη έδειξε ότι τα άτομα που συγχωρούσαν άνευ όρων (χωρίς να απαιτούν πράξεις μετάνοιας) είχαν λιγότερη κατάθλιψη, λιγότερες σωματικές εκδηλώσεις κατάθλιψης και λιγότερο άγχος για το τέλος της ζωής. Ο πιο ισχυρός παράγοντας που προέβλεπε την άνευ όρων συγχώρεση ήταν η πεποίθηση ότι ο Θεός τους έχει συγχωρέσει.
- Προσέγγιση: Η εισαγωγή πτυχών της πίστης στην Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (Cognitive Behavioral Therapy) έχει αποδειχθεί σε τυχαιοποιημένες μελέτες ότι την καθιστά πιο αποτελεσματική, εφόσον ο ασθενής είναι πιστός.
6. Εγκράτεια (Temperance)
Η εγκράτεια σημαίνει μετριοπάθεια και, στο πλαίσιο της υγείας, την αποφυγή τοξινών. Ο Δρ. Seheult, λόγω της ειδικότητάς του, αντιμετωπίζει συχνά θέματα όπως ο καρκίνος του πνεύμονα που σχετίζεται με το κάπνισμα, η ηπατική ανεπάρκεια λόγω κατάχρησης αλκοόλ και η χρήση αμφεταμινών. Η αποφυγή αυτών των ουσιών οδηγεί στη βελτίωση όλων των «συνδέσμων» της υγείας.
7. Άσκηση (Exercise)
Η άσκηση έχει παράπλευρα οφέλη (side benefits).
- Οφέλη: Βελτιώνει τη φυσική κατάσταση, αυξάνει την αντοχή, μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού, βελτιώνει τη συνολική ευημερία και μειώνει την κατάθλιψη. Η άσκηση ενδυναμώνει όλους τους συνδέσμους του σώματος.
8. Διατροφή (Nutrition)
Η διατροφή έχει δραματικό αντίκτυπο στην ευημερία. Η επιλογή των τροφών που βάζουμε στο σώμα μας είναι κρίσιμη.
Γενικές Παρατηρήσεις και Φιλοσοφικές Προεκτάσεις
Μειωμένη Έκθεση στο Φως
Οι άνθρωποι, ειδικά στις βιομηχανικές χώρες (όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου περίπου το 92-93% του χρόνου περνάται σε εσωτερικούς χώρους), αποφεύγουν τις ακραίες θερμοκρασίες και το ηλιακό φως, γεγονός που οδηγεί σε προβλήματα υγείας, όπως ακριβώς το σκορβούτο ήταν πρόβλημα στους ναυτικούς που δεν έτρωγαν εσπεριδοειδή.
Συμπληρώματα Μελατονίνης
Η συμπλήρωση με μελατονίνη είναι χρήσιμη σε μικρές δόσεις (όχι περισσότερο από 5 mg) για την αντιμετώπιση του jet lag ή τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού. Ωστόσο, η λήψη μεγάλων δόσεων μπορεί να προκαλέσει ευερεθιστότητα (irritability), κάτι που μοιάζει με διαταραχή της διάθεσης.
Η Ταύτιση του Σώματος με τον Ναό
Ο Δρ. Seheult εκφράζει την άποψη ότι δηλώσεις σε αρχαία κείμενα έχουν επιστημονική συνάφεια. Συγκεκριμένα, η δήλωση του Παύλου ότι «το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος» είναι εντυπωσιακή:
- Εξετάζοντας την περιγραφή της Σκηνής του Μωυσή (που δόθηκε στην Έξοδο), η δομή ταιριάζει με τη δομή του ανθρώπινου σώματος: το θυσιαστήριο (αίμα), ο λουτήρας (διάμεσος χώρος με νερό), το κτίσμα με το πέπλο (το κυτταρικό τοίχωμα), η επτάφωτη λυχνία (μιτοχόνδρια που παράγουν ενέργεια) και τα δύο δισκία (οι δύο έλικες του DNA, ο κώδικας της ζωής) στον πυρήνα.
- Αυτή η αναλογία είναι αξιοσημείωτη, καθώς οι επιστημονικές γνώσεις για το κύτταρο και το DNA δεν ήταν γνωστές παρά μόνο πολλούς αιώνες αργότερα (π.χ. ανακάλυψη του κυττάρου τον 17ο αιώνα, του DNA το 1950).
Θεραπευτικά Θαύματα
Ο Δρ. Seheult μοιράστηκε επίσης την εμπειρία του από ένα περιστατικό που είδε νωρίς στην εκπαίδευσή του, όπου ένας νεαρός ασθενής με ανόξικη εγκεφαλική βλάβη (μετά από χειρουργική επέμβαση καρκίνου των όρχεων), ο οποίος θεωρούνταν ανίατος από τους νευρολόγους, ανέκαμψε πλήρως. Ο ασθενής περπάτησε έξω από το νοσοκομείο 6 μήνες αργότερα, ένα γεγονός που ο Δρ. Seheult χαρακτήρισε θαύμα, το οποίο τον δίδαξε να είναι ταπεινός σχετικά με τις ιατρικές προβλέψεις και τις γνώσεις.
0 Σχόλια