Η ΕΥΡΩΠΗ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ: Ο ΝΤΡΑΓΚΙ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΓΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝ ΕΝΑΝΤΙ ΗΠΑ ΚΑΙ ΚΙΝΑΣ Ανάγνωση άρθρου

Η ΕΥΡΩΠΗ ΒΟΥΛΙΑΖΕΙ

 Έναν χρόνο μετά την υποβολή της εμβληματικής έκθεσής του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Μάριο Ντράγκι (Mario Draghi) επανέλαβε την επείγουσα προειδοποίηση ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε «όχι και πολύ καλή κατάσταση», ενώ μάλιστα η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη από ό,τι ήταν όταν συντάχθηκε η αρχική έκθεση. Η έκθεση, η οποία αποτέλεσε ορόσημο στη συζήτηση για την πορεία της Ευρώπης, είχε τίτλο «Ποιο είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας».

Η Αρχική Προειδοποίηση του 2024

Η έκθεση του Ντράγκι υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο Ντράγκι «χτυπούσε καμπάνες», υπογραμμίζοντας ότι τα πράγματα εξελίσσονταν πολύ άσχημα. Κατά τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη υποχωρεί έναντι των μεγάλων διεθνών παικτών, κυρίως της Αμερικής και της Κίνας.

Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον Ντράγκι, δεν αφορούσε μόνο την ανταγωνιστικότητα, αλλά το ίδιο το ευρωπαϊκό μοντέλο. Συγκεκριμένα, απειλούνταν ο τρόπος ζωής, η δυνατότητα χρηματοδότησης των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, και η ασφάλεια της Ευρώπης. Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2024, λόγω της ρωσικής εισβολής και των γεγονότων στη Μέση Ανατολή, ήταν σαφές ότι η Ευρώπη αδυνατούσε να διασφαλίσει μόνη της την ασφάλειά της και ήταν πολύ εξαρτημένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Χειροτέρευση της Κατάστασης Έναν Χρόνο Μετά

Σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε για την αποτίμηση της κατάστασης, όπου κεντρική ομιλήτρια ήταν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (Ursula von der Leyen) και συμμετείχε ο Ντράγκι, τονίστηκε η δραματική επιδείνωση της θέσης της Ευρώπης:

1. Ετεροβαρείς Εμπορικές Συμφωνίες: Η Ευρώπη αναγκάστηκε να αποδεχθεί μία εμπορική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία είναι «καταφανώς ετεροβαρής», καθώς συμφέρει την Ουάσιγκτον και τα αμερικανικά συμφέροντα. Ένας παράγοντας που συνέβαλε σε αυτή την κατάσταση είναι η έλευση του Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) στην προεδρία των ΗΠΑ.
2. Αυξημένες Αμυντικές Δαπάνες: Οι Ευρωπαίοι υποχρεώνονται να αυξήσουν θεαματικά τις δαπάνες τους για την ασφάλεια και την άμυνα. Οι δαπάνες αυτές είναι προφανές ότι θα εκτραπούν από άλλους τομείς πολιτικής.
3. Ακριβή Ενεργειακή Εξάρτηση: Η Ευρώπη, ενώ απεξαρτάται από το ρωσικό φυσικό αέριο, αυξάνει την ενεργειακή της εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω των αυξημένων εισροών Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG). Το LNG είναι πολύ ακριβότερο από το ρωσικό αέριο. Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές πληρώνουν το LNG που φτάνει στην Ευρώπη 60% έως 90% ακριβότερο από ό,τι οι Αμερικανοί καταναλωτές.

Πολιτική Αδράνεια και Αντιευρωπαϊκές Δυνάμεις

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις, οι Ευρωπαίοι πολίτες στη συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών θέτουν ζήτημα αναποτελεσματικότητας της Ευρώπης να απαντήσει στα επείγοντα προβλήματα. Ο μοναδικός τρόπος για αποτελεσματικές απαντήσεις είναι η συνεννόηση και ο συντονισμός.

Ωστόσο, η κατάσταση περιγράφεται ως αδιέξοδη, καθώς κυριαρχεί το εθνικό συμφέρον. Κάθε χώρα εστιάζει στην εσωτερική της πολιτική κατάσταση και στα ιδιαίτερα εθνικά συμφέροντα, οχυρώνεται γύρω από αυτά και δεν προκρίνει τη διαμόρφωση ενός κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος.

Οι αντιευρωπαϊκές δυνάμεις—κυρίως η ακροδεξιά, αλλά και κάποιες ακροαριστερές δυνάμεις—επιτίθενται στην Ευρώπη, θεωρώντας την το πρόβλημα. Την ίδια στιγμή, οι φυγόκεντρες δυνάμεις είναι εντονότερες από ποτέ, με αντιευρωπαϊκά κόμματα να βρίσκονται ψηλά στις προτιμήσεις των πολιτών.

Παρόλο που τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα φέρουν μερίδιο ευθύνης, πολύ σοβαρή ευθύνη αναλογεί στα 27 κράτη μέλη.

Η Παρεμπόδιση από τα Κράτη Μέλη

Η αδυναμία των κρατών μελών να δράσουν συντονισμένα αποδεικνύεται από την καθυστέρηση στην κύρωση εμπορικών συμφωνιών που θα έδιναν διέξοδο στα οξυμένα προβλήματα.

• Συμφωνία Mercosur: Η εμπορική συμφωνία της Ευρώπης με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (Mercosur) βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση εδώ και 20 χρόνια.
• Συμφωνία CETA (Καναδάς): Η εμπορική συμφωνία Ευρώπης-Καναδά υπογράφτηκε το 2016 και τέθηκε προσωρινά σε ισχύ το 2017. Ωστόσο, δεν βρίσκεται πλήρως σε ισχύ επειδή αρκετά κράτη μέλη (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) δεν την έχουν ακόμα επικυρώσει.

Η Ανάγκη για Ειλικρίνεια και Άμεση Σύνδεση

Τέλος, τέθηκε το ζήτημα της ειλικρίνειας των συστημικών πολιτικών κομμάτων, τα οποία συχνά δεν τολμούν να περιγράψουν το πρόβλημα και να εξηγήσουν τι πρέπει να γίνει, φοβούμενα ευαίσθητα αντανακλαστικά. Αυτή η πρακτική ρίχνει νερό στον μύλο των αντισυστημικών και των ακροδεξιών δυνάμεων.

Το βασικό πρόβλημα στην οικοδόμηση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης είναι η έλλειψη ισχυρών διαύλων απευθείας επικοινωνίας ανάμεσα στους Ευρωπαίους πολίτες και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η αντιπροσώπευση είναι έμμεση και μεσολαβεί πάντοτε το εθνικό φίλτρο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις να διεκδικούν την επιτυχία όταν η Ευρώπη επιτυγχάνει κάτι καλό, αλλά να κατηγορούν την Ευρώπη όταν κάτι πάει στραβά. Η κατάσταση αυτή επιδεινώθηκε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της κρίσης του ευρώ.