Brain Drain, όχι Διαρροή Εγκεφάλων – μη λερώσουμε και το μπλουζάκι
του ΔΙΚΤΥΟΥΡΓΟΥ
Αν πεις του αλλουνού : διαρροή εγκεφάλων, θα κοιτάξει τους ώμους του μήπως δει να χύνονται τα μυαλά του, αλλά αν του πεις: brain drain, θα καταλάβει αμέσως ότι τα μυαλά την κοπανάνε.
Ένα πολύ συχνό φαινόμενο: η «ξενομανία» στη γλώσσα μας. Όταν κάτι λέγεται στα ελληνικά, πολλοί το προσπερνούν ή το παρεξηγούν. Μόλις όμως το ντύσεις στα αγγλικά, αποκτά κύρος, "mainstream-ικότητα" και... μάλιστα γίνεται και trendy.
Ένα άρθρο - χρονογράφημα για: τη γλωσσική αλλοτρίωση,
την υποτίμηση της ελληνικής γλώσσας,
ή ακόμα και τον ραγιαδισμό της "καθημερινής σκέψης" (με τον τρόπο που εκτιμούμε ή απορρίπτουμε κάτι μόνο από τη γλωσσική του ταμπέλα).
Brain Drain και Project-οκατάσταση
Πες του αλλουνού "διαρροή εγκεφάλων" κι αρχίζει να κοιτάει αν έχει λερώσει την πλάτη του. Μήπως τρέχει τίποτα από τον αυχένα, να πάει να σκουπιστεί, να πάρει κι ένα Depon γιατί νιώθει «κάπως». Πες του όμως brain drain, κι αμέσως φωτίζεται το βλέμμα του: "Α, ναι, το πρόβλημα της φυγής των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό!". Ξάφνου αποκτά παγκόσμια συνείδηση, γεωπολιτική οξυδέρκεια και προφορά Καλιφόρνιας.
Αν πεις του αλλουνού "διαρροή εγκεφάλων", θα αρχίσει να σκουπίζει τον σβέρκο του. Μήπως του χύνεται το μυαλό του. Αν όμως πεις brain drain, θα πάρει σοβαρό ύφος, θα αναστενάξει βαθιά και θα πει: "Μα ναι, τα νέα παιδιά φεύγουν. Το brain drain μάς καταστρέφει".
Η ίδια φράση, άλλη αντίδραση. Η ελληνική δεν ακούγεται καλά. Δεν έχει λάμψη. Δεν έχει... πρεστίζ. Δεν γυαλίζει στα stories.
Από την απορρύθμιση στο… deregulation
Πες «απορρύθμιση της αγοράς» και θα σε ρωτήσουν τι ώρα κλείνει το σούπερ μάρκετ. Πες deregulation και γίνεσαι οικονομολόγος, τύπου «όταν ήμουν στο LSE...». Καμία σημασία αν το μόνο σου αγγλικό είναι το “This is a book”. Μόνο που είπες deregulation, είσαι έτοιμος για πάνελ στην ΕΡΤ.
Το ιερό project
Τίποτα δεν γίνεται στην Ελλάδα πια αν δεν είναι project. Δεν είναι δουλειά, δεν είναι εργασία, δεν είναι αποστολή, είναι project.
– Τι κάνεις αυτόν τον καιρό, ρε φίλε;
– Έχω ένα project.
– Α, ωραία! Τι ακριβώς;
– Ε, κάτι ψάχνω, μελετάω, έχω βάλει κάτω κάποια πράγματα...
(μεταφράζεται: «κάθομαι και παίζω με το Canva»)
Ακόμα και όσοι δεν ξέρουν να φτιάξουν πρόταση στα αγγλικά πέρα από το “Hello my name is Kostas and I am from Greece”, πετάνε project με την άνεση που κάποτε πετάγανε "πάμε για καφέ". Το project τους έχει διάρκεια, βάθος, impact, και συνήθως δεν τελειώνει ποτέ.
Burnout vs. “έχω καεί”
Πες "έχω καεί από τη δουλειά" και θα σου πουν "έλα μωρέ, όλοι κουρασμένοι είμαστε". Πες burnout και θα σε πάρουν αγκαλιά. Θα σου στείλουν link για webinar, θα σου προτείνουν life coach, θα σε ρωτήσουν αν διαλογίζεσαι.
Skills, όχι δεξιότητες, μη φανεί ότι είσαι... Ελλήν
Το να λες “έχω ψηφιακές δεξιότητες” ακούγεται σαν να ξέρεις να πατάς το on/off. Πες digital skills και το βιογραφικό παίρνει φωτιά.
– Τι skills έχεις;
– Excel και TikTok.
– Μπράβο, έτοιμος για τη Google.
Start-up, όχι μπουτίκ με κεράκια
Παλιά, έλεγες "άνοιξα ένα μαγαζάκι" και όλοι έλεγαν "καλή αρχή". Τώρα, το ίδιο πράγμα πρέπει να το πεις start-up για να κερδίσεις τον σεβασμό.
– Τι κάνεις;
– Έχω ένα start-up με χειροποίητα σαπούνια.
– Τέλεια, έχεις επενδυτές;
Workshop, όχι σεμινάριο, για όνομα του θεού!
Μια φορά πήγα σε workshop «προσωπικής ενδυνάμωσης». Ήταν μια κυρία που έβαζε κεράκια και έλεγε "πάρτε βαθιά ανάσα". Αν έλεγαν ότι ήταν "σεμινάριο αναπνοής", δεν θα πήγαινε κανείς. Αλλά workshop; Sold out!
Feedback, όχι παρατήρηση
Πες σε κάποιον "να σου κάνω μια παρατήρηση" και θα παρεξηγηθεί. Πες του "να σου δώσω ένα feedback" και θα κάτσει προσοχή, θα ανοίξει σημειωματάριο, θα πει "ναι, πες μου, το εκτιμώ πολύ".
Μιλώ άρα υπάρχω... στα αγγλικά
Η αλήθεια είναι απλή: αγαπάμε την αγγλική γιατί νομίζουμε ότι μας ανεβάζει επίπεδο. Ότι μας δίνει λάμψη, ότι δείχνει πως "κάτι ξέρουμε παραπάνω". Η ελληνική γλώσσα, παρότι κουβαλάει βάθος αιώνων, θεωρείται ντεμοντέ, φτωχική, "χωριάτικη".
Και τελικά, ο μεγαλύτερος brain drain δεν είναι η φυγή των επιστημόνων. Είναι που και το μυαλό και η γλώσσα μας, αδειάζουν και γεμίζουν με... buzzwords.
Τόσο απλά. Μεταφράζεις το ίδιο πράγμα στα αγγλικά και του προσδίδεις κύρος. Σαν να φοράς κουστούμι στο ίδιο σώβρακο.
Γιατί άμα πεις "νευρωνικό δίκτυο", θα νομίζουν ότι είναι σύνδεση του ΟΤΕ με τον εγκέφαλό σου. Πες "neural network", και τσουπ! είσαι ειδικός στην τεχνητή νοημοσύνη. Πες "σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης" και θα σου πουν να μην δραματοποιείς τα πράματα, πες όμως burnout και θα σε σεβαστούν, θα σου κάνουν καφέ και θα σε ρωτήσουν αν κάνεις ψυχοθεραπεία.
Άλλο παράδειγμα: αν πεις "ξέπλυμα μαύρου χρήματος", θα νομίζουν ότι πλένεις τα χαρτονομίσματα με Ariel. Αν πεις money laundering, θα σε περάσουν για οικονομικό ντετέκτιβ. Ή για πολιτικό.
Η γλώσσα μας, η τόσο πλούσια, τόσο στιβαρή, τόσο εκφραστική, έχει γίνει το φτωχό συγγενάκι στο τραπέζι της δήθεν διεθνιστικής σοφίας. Όλα πρέπει να έχουν ένα label, ένα concept, ένα insight. Αλλιώς δεν είναι cool. Δεν πιάνουν engagement. Δεν περνάνε στο mainstream. Ούτε στη διαφήμιση της Google.
Και δεν είναι μόνο τα λόγια. Είναι και το ύφος. Άμα πεις "κατάθλιψη", θα σου πουν "άντε ρε, μην είσαι μίζερος". Άμα πεις depression, θα σου πουν "πρέπει να το κοιτάξεις". Μην παρεξηγηθούμε – δεν γελάμε με τα σοβαρά. Γελάμε με το πώς τα σοβαρά γίνονται αποδεκτά, μόνο όταν έρθουν με accent.
Κάποτε, ο Σαββόπουλος τραγουδούσε «είμαστε οι Έλληνες, εμείς οι πιο καλοί πελάτες». Τώρα θα μπορούσε να το αλλάξει σε «είμαστε οι Έλληνες, εμείς οι πιο brain drained καταναλωτές λέξεων». Και όχι μόνο λέξεων. Ολόκληρων νοοτροπιών.
Τελικά, η μεγαλύτερη διαρροή εγκεφάλων δεν είναι ότι φεύγουν τα μυαλά στο εξωτερικό. Είναι ότι φεύγει η ίδια η σκέψη απ’ το κεφάλι μας και μετακομίζει στο Google Translate.
0 Σχόλια