Η Επιστήμη ως Ιδεολογία: Κλιματική Αλλαγή, Οικονομικά Κίνητρα και το Προηγούμενο της Ευγονικής.
Ιδεολογική Κατάληψη, Χρηματοδότηση και η Άρνηση της Αμφισβήτησης.
Η συζήτηση αφορά την κλιματική επιστήμη, την πολιτικοποίησή της και τις επιπτώσεις της. Οι συνομιλητές είναι ο Dick Lindzen, συνταξιούχος καθηγητής από το MIT, του οποίου η ακαδημαϊκή ζωή ξεκίνησε με διδακτορικό στο Χάρβαρντ και περιλάμβανε θέσεις σε πολλά πανεπιστήμια μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 2013, και ο William Happer, συνταξιούχος καθηγητής φυσικής από το Princeton.
Διαπιστευτήρια και Προσωπικό Ιστορικό
Ο Lindzen αναφέρει ότι όταν εισήλθε στον τομέα των ατμοσφαιρικών επιστημών, αυτός ήταν γεμάτος επιλύσιμα προβλήματα, όπως ο «σχεδόν διετής κύκλος» (quasi-biennial cycle) των ανέμων πάνω από τον ισημερινό, κάτι που καθιστούσε την περίοδο πολύ ευχάριστη μέχρι την εμφάνιση της παγκόσμιας θέρμανσης.
Ο Happer, εκτός από την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία σε πανεπιστήμια όπως η Κολούμπια και το Πρίνστον, υπηρέτησε ως διευθυντής ενεργειακής έρευνας (director of energy research) στην Ουάσιγκτον υπό τον Πρόεδρο Μπους τον πρεσβύτερο. Εκείνη την περίοδο άρχισε να γίνεται καχύποπτος σχετικά με την κλιματική επιστήμη, καθώς οι επιστήμονες που εργάζονταν για το κλίμα ήταν «πολύ δυσαρεστημένοι» όταν τους καλούσε να εξηγήσουν πώς ξόδευαν τα χρήματα των φορολογουμένων. Αυτοί δήλωναν ότι εργάζονταν για τον γερουσιαστή Gore, όχι για αυτόν. Ο Al Gore συμμετέχει στο ζήτημα του κλίματος για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και πριν γίνει αντιπρόεδρος.
Ο Happer αναφέρει ότι η κλιματική επιστήμη είναι «εντελώς διαφορετική από την κανονική επιστήμη» και εντελώς πολιτικοποιημένη, όπου η μη απάντηση σε ερωτήσεις και η ύπαρξη 100% συναίνεσης είναι άσχημα σημάδια.
Ιστορία και Εξέλιξη της Αφήγησης για το Κλίμα
Η εστίαση του περιβαλλοντικού κινήματος άλλαξε ριζικά γύρω στο 1970, με την πρώτη Ημέρα της Γης, όπου άρχισε να επικεντρώνεται στον ενεργειακό τομέα (που περιλαμβάνει τρισεκατομμύρια δολάρια) και λιγότερο σε θέματα όπως η «διάσωση των φαλαινών».
Η Ανησυχία για την Ψύξη: Από τη δεκαετία του 1930 (που ήταν πολύ θερμή) έως τη δεκαετία του 1970, ο παγκόσμιος μέσος όρος θερμοκρασίας ψύχονταν, οδηγώντας σε ανησυχίες για μια επερχόμενη εποχή των παγετώνων. Εκείνη την εποχή, οι επιστήμονες έλεγαν ότι η ψύξη οφειλόταν στα θειικά άλατα που εκπέμπονταν από την καύση άνθρακα, τα οποία αντανακλούσαν το φως.
Η Στροφή στη Θέρμανση: Όταν η θερμοκρασία σταμάτησε να ψύχεται τη δεκαετία του '70 και άρχισε να θερμαίνεται, η αφήγηση άλλαξε, χρησιμοποιώντας τώρα τη θέρμανση για να τρομάξει τους ανθρώπους.
Ο Ρόλος του CO2: Ενώ αρχικά η ανησυχία ήταν για την τρύπα του όζοντος (όχι τόσο για το CO2), ο ακαδημαϊκός Suki Manabe έδειξε ότι ακόμη κι αν το CO2 δεν προκαλεί μεγάλη θέρμανση (ο διπλασιασμός του θα έδινε περίπου μισό βαθμό), αν υποτεθεί ότι η σχετική υγρασία παραμένει σταθερή, η προσθήκη υδρατμών (ένα πιο σημαντικό αέριο του θερμοκηπίου) διπλασιάζει την επίδραση του CO2 σε περίπου ένα βαθμό. Αυτό το σημείο σηματοδότησε την αρχή της δαιμονοποίησης του CO2. Η ταινία του Al Gore, An Inconvenient Truth, κυκλοφόρησε το 2006 και συνέβαλε στο να γίνει το CO2 σημαντικό μέρος του Zeitgeist.
Κλιματική Επιστήμη και Εναλλακτικοί Παράγοντες
Η Επίδραση του CO2, των Νεφών και των Υδρατμών
Ουσιώδης Αβεβαιότητα: Οι υδρατμοί και τα νέφη είναι πολύ μεγαλύτερα φαινόμενα από το CO2, ωστόσο οι επιστήμονες «δεν τα καταλαβαίνουν καθόλου», παρόλο που η επιστήμη υποτίθεται ότι έχει διευθετηθεί.
Το Φαινόμενο της Ίριδας (Iris Effect): Ο Lindzen και οι συνεργάτες του βρήκαν μια αρνητική ανάδραση ψύξης, όπου τα σύννεφα στα ανώτερα επίπεδα συστέλλονται όταν ζεσταίνεται, επιτρέποντας σε περισσότερη θερμότητα να διαφύγει, καθιστώντας έτσι το CO2 ακόμα λιγότερο σημαντικό.
Η Ζωτική Σημασία του CO2: Το CO2 είναι απαραίτητο για τη ζωή. Αν τα επίπεδα έπεφταν στα 160-150 ppm (τα σημερινά είναι περίπου 400-430 ppm), όλη η ζωή θα πέθαινε λόγω έλλειψης τροφής.
Η Πράσινη Γη: Η αυξημένη ποσότητα CO2 στη βιομηχανική εποχή έχει συμβάλει στην καλλιεργήσιμη γη, καθιστώντας τη Γη πιο «πράσινη».
Ο Ρόλος του Ήλιου και της Γεωδυναμικής
Θερμοκρασιακές Αλλαγές: Η θερμοκρασία της Γης δεν ήταν ποτέ στατική. Η διαφορά μεταξύ τώρα και του τελευταίου παγετώδους μεγίστου ήταν 5 βαθμοί, αλλά οι πολιτικοί προκαλούν φόβο για αλλαγές μισού βαθμού.
Παγετώνες και Τροχιακές Μεταβολές: Οι εποχές των παγετώνων ελέγχονταν από τις τροχιακές παραλλαγές (orbital variations) (Θεωρία Milankovich), οι οποίες δημιουργούσαν αλλαγές στην εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία στην Αρκτική κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθορίζοντας αν το χιόνι έλιωνε.
Συσχέτιση με το CO2: Ιστορικά, οι εποχές των παγετώνων και οι θερμάνσεις δεν συσχετίζονται καλά με τα επίπεδα CO2. Υπήρξαν εποχές όπου το CO2 ήταν πολύ υψηλότερο, αλλά η θερμοκρασία ήταν χαμηλότερη.
Η Ηλιακή Δραστηριότητα: Η καθιερωμένη αφήγηση υποστηρίζει ότι ο Ήλιος παίζει πολύ μικρό ρόλο και ότι το CO2 είναι ο «μοχλός ελέγχου» (control knob). Ωστόσο, έμμεσες ενδείξεις, όπως το ραδιενεργό ισότοπο άνθρακας-14, δείχνουν ότι η δραστηριότητα του Ήλιου αλλάζει συνεχώς.
Ιστορική Θέρμανση: Τα τελευταία 10.000 χρόνια, υπήρξαν πολλές μεγάλες θερμάνσεις και ψύξεις, ιδιαίτερα στις βόρειες περιοχές. Για παράδειγμα, γύρω στο έτος 1000 μ.Χ., ήταν αρκετά ζεστά ώστε οι Νορμανδοί να καλλιεργούν τη Γροιλανδία, και αυτή η θέρμανση πιθανότατα συσχετίζεται με τον Ήλιο, καθώς δεν οφειλόταν στην καύση πετρελαίου και άνθρακα.
Κλείσιμο του Ισθμού του Παναμά: Μία από τις εικασίες για τη μεταβολή της περιοδικότητας των εποχών των παγετώνων (περίπου 3 εκατομμύρια χρόνια πριν) είναι το κλείσιμο του Ισθμού του Παναμά, το οποίο διέκοψε την κυκλοφορία του νερού από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό, επηρεάζοντας τη μεταφορά θερμότητας.
Μοντέλα και Αβεβαιότητα
Η κλιματική επιστήμη έχει τεθεί «πίσω τουλάχιστον δύο γενιές» λόγω της μανιακής εστίασης στο CO2.
Τα μοντέλα κλίματος βασίζονται στην επίλυση των εξισώσεων Navier-Stokes (μη γραμμικές μερικές διαφορικές εξισώσεις), οι οποίες είναι εξαιρετικά δύσκολες μαθηματικά.
Ο Lindzen αναφέρει ότι ακόμη και τα μοντέλα του ΟΗΕ δεν προβλέπουν καταστροφή, αλλά μια μείωση 3% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος έως το 2100, κάτι που δεν αποτελεί λόγο πανικού. Οι πολιτικοί και οι περιβαλλοντολόγοι εφευρίσκουν ακραίες περιγραφές που δεν έχουν σχέση με τα μοντέλα, αλλά κατηγορούν τα μοντέλα.
Ο Lorenz πιστώνεται με τη θεωρία του χάους, η οποία υποδηλώνει ότι τέτοια συστήματα είναι απρόβλεπτα.
Επιπτώσεις των Πολιτικών και της Ιδεολογίας
Χρηματοδότηση και Κίνητρα
Το χρήμα είναι «η ρίζα κάθε κακού».
Η χρηματοδότηση αποτελεί τεράστιο κίνητρο για τα πανεπιστήμια, καθώς το 50% ή 60% μιας επιχορήγησης πηγαίνει στο διοικητικό κόστος (overhead). Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο κίνητρο για τους διοικητικούς υπαλλήλους να διατηρούν τη ροή των χρημάτων και να μην αμφισβητούν την αφήγηση.
Οι πολιτικοί έλκονται από το ζήτημα του κλίματος επειδή τους δίνει δύναμη και η ανάληψη δράσης (όπως οι πολιτικές net zero) συχνά καθιστά τους ανθρώπους φτωχότερους.
Οι πολιτικές «Καθαρού Μηδέν» καθιστούν αδύνατη την ηλεκτροδότηση αναπτυσσόμενων χωρών (όπως με εκσυγχρονισμένες μονάδες άνθρακα), οι οποίες δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τις ακριβότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Λογοκρισία και «Φυλακές» (Gatekeepers)
Η αφήγηση ότι «η επιστήμη έχει διευθετηθεί» κάνει οποιαδήποτε συζήτηση αδύνατη, με αποτέλεσμα όσοι εκφράζουν αμφιβολίες να χαρακτηρίζονται ως «αρνητές της κλιματικής αλλαγής».
Ο Lindzen αντιμετώπισε αντίσταση: μια εργασία που έστειλε στο Science Magazine το 1989 απορρίφθηκε αμέσως, και ένας συντάκτης που δημοσίευσε μια άλλη εργασία του στη συνέχεια απολύθηκε.
Η αξιολόγηση από ομοτίμους (peer review) σήμερα χρησιμοποιείται ως μέσο επιβολής συμμόρφωσης, απορρίπτοντας εργασίες που δεν ακολουθούν την κυρίαρχη τάση.
Ο Happer αναφέρει ότι πολλοί συνάδελφοί του φυσικοί αναγνωρίζουν τις ανοησίες στην κλιματική επιστήμη, αλλά φοβούνται να μιλήσουν ανοιχτά.
Ιδεολογική Εισβολή στην Επιστήμη
Η επιστήμη είναι μια μεθοδολογία που βασίζεται στην πρόκληση, όχι μια πηγή εξουσίας. Οι πολιτικοί προσπαθούν να οικειοποιηθούν τη φήμη της επιστήμης.
Η ιδεολογική εισβολή στην επιστήμη δεν είναι καινούργια. Ένα προηγούμενο παράδειγμα ήταν το κίνημα της ευγονικής στις αρχές του 20ού αιώνα, το οποίο υποστηρίχθηκε ως «επιστήμη» από προέδρους του Χάρβαρντ και του Πρίνστον. Η ευγονική οδήγησε σε πρακτικές συνέπειες, όπως ο Νόμος Περιορισμού της Μετανάστευσης του 1924, ο οποίος απέτρεψε τους Εβραίους από το να διαφύγουν από την Ευρώπη πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι ακαδημαϊκοί δεν είναι «προπύργια ανεξάρτητης σκέψης». Ο Happer θυμάται ότι όταν προσκάλεσε τον Lindzen να δώσει ένα σεμινάριο στο Princeton, ένας νομπελίστας του είπε «Ποιος μπάσταρδος κάλεσε τον Lindzen να δώσει αυτήν την ομιλία;», δείχνοντας την πολιτική πόλωση, καθώς ο νομπελίστας «δεν ήξερε το πρώτο πράγμα» για το θέμα.
Οι ενέργειες των πολιτικών, όπως η απαγόρευση λαμπτήρων πυρακτώσεως, συχνά οφείλονται σε άγνοια σε συνδυασμό με δύναμη.
Ακραία Καιρικά Φαινόμενα και Ωκεανοί
Στάθμη της Θάλασσας: Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει, αλλά πολύ αργά και δεν έχει επιταχυνθεί λόγω του CO2. Άρχισε να ανεβαίνει γύρω στο 1800, στο τέλος της Μικρής Εποχής των Παγετώνων. Οι Lindzen και Happer σημειώνουν ότι πλούσιοι άνθρωποι (όπως ο Obama και ο Jeff Bezos) αγοράζουν ακίνητα στην ακτογραμμή, κάτι που δεν θα έκαναν αν φοβούνταν σοβαρά την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Χρήση Ακραίων Φαινομένων: Τα τελευταία 15-20 χρόνια, το ζήτημα του κλίματος μετατοπίστηκε από τη θερμοκρασία στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Αυτό είναι μια «ψεύτικη» (fake) εστίαση, αλλά παρέχει οπτικά μέσα για εκφοβισμό. Το IPCC παραδεχόταν ειλικρινά για χρόνια ότι δεν μπορούσε να βρει στοιχεία ότι τα φαινόμενα αυτά σχετίζονταν με την κλιματική αλλαγή.
Προβλέψεις: Οι προβλέψεις ότι η Αρκτική θα ήταν ελεύθερη από πάγο πριν από 20 χρόνια έχουν αποτύχει.
Η Αφηγηματική και Λατρευτική Φύση
Η τρέχουσα κλιματική αφήγηση είναι ένα «θρησκευτικό» ή «λατρευτικό» φαινόμενο, όπου οι άνθρωποι τρομοκρατούνται και αισθάνονται ένοχοι, αναζητώντας τρόπους για να γίνουν αποδεκτοί από την ομάδα τους (π.χ. αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων). Το ζήτημα προσφέρει «νόημα στη ζωή» για πολλούς.
Η εισαγωγή μιας ιδέας που είναι «καθαρά φανταστική» (purely imaginary) από πολιτικούς και η σοβαρή συζήτησή της από την επιστημονική κοινότητα είναι αξιοσημείωτη.
Ακραίες Πολιτικές Συνέπειες:
Γερμανία: Η Γερμανία μπορεί να γίνει η «χώρα-θύμα» (sacrificial country) που θα αποκαλύψει το αδιέξοδο της πολιτικής, καθώς έκλεισε όλες τις πυρηνικές της μονάδες (λόγω της ισχύος του Κόμματος των Πρασίνων και του Φουκουσίμα) και αντικαθιστά την ενέργεια με ρωσικό φυσικό αέριο και ανεμογεννήτριες, ενώ εισάγει ηλεκτρική ενέργεια από τη Γαλλία.
Κτηνοτροφία: Στην Ιρλανδία, οι πολιτικές οδήγησαν στην αναγκαστική θανάτωση του μισού πληθυσμού των βοοειδών, μια ενέργεια που χαρακτηρίζεται ως «παράλογη» (nonsense) και «εγκληματικά ηλίθια» (criminally stupid).
Γεωμηχανική: Η πρόταση του Bill Gates να τοποθετηθούν ανακλαστικά σωματίδια στην ατμόσφαιρα για την ψύξη της Γης, θεωρείται «παραληρηματική μεγαλομανία» (delusions of grandeur). Τεχνικά, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να μεταφερθεί η απαιτούμενη ποσότητα υλικού στη στρατόσφαιρα.
Μέσα Ενημέρωσης και Εμπιστοσύνη
Η έλλειψη εμπιστοσύνης στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης είναι δικαιολογημένη. Σήμερα, εφημερίδες όπως οι New York Times και η Post καλύπτουν δύο διαφορετικούς κόσμους. Αυτή η αλλαγή οφείλεται εν μέρει στο τέλος των διαφημίσεων μικρών αγγελιών, με αποτέλεσμα οι εφημερίδες να εξαρτώνται από την ικανοποίηση των αναγνωστών τους, οι οποίοι θέλουν να ακούσουν μόνο ένα πράγμα.
Ο Happer τονίζει τη ρωσική παροιμία που αγαπούσε ο Ρόναλντ Ρήγκαν: «Εμπιστεύσου, αλλά επαλήθευε» (Trust but verify). Ωστόσο, είναι δύσκολο για τον μέσο πολίτη να επαληθεύσει τους ισχυρισμούς για το κλίμα.
Άμυνα και Πολιτικοποίηση (Παράδειγμα Star Wars)
Η πολιτικοποίηση της επιστήμης επηρέασε ακόμη και την έρευνα για την άμυνα. Ο Happer, ως πυρηνικός φυσικός, κλήθηκε στην Ουάσιγκτον για την πρωτοβουλία «Star Wars» (αεράμυνα).
Ο Happer επινόησε την ιδέα του «αστεριού οδηγού νατρίου» (sodium guide star), όπου ένα λέιζερ διεγείρει ένα στρώμα νατρίου σε υψόμετρο 100 χιλιομέτρων (που προέρχεται από την καύση μικρομετεωριτών) για να δημιουργήσει ένα τεχνητό αστέρι. Αυτό το αστέρι θα επέτρεπε τη χρήση «προσαρμοστικής οπτικής» (adaptive optics) για την προσαρμογή των κατόπτρων ώστε να στοχεύουν πυραύλους με λέιζερ, διορθώνοντας τις ατμοσφαιρικές διαταραχές.
Αυτή η εφεύρεση ήταν άκρως απόρρητη για 12 χρόνια. Στην ακαδημαϊκή κοινότητα (π.χ. στο MIT), ήταν «ανήθικο» να συζητά κανείς την εργασία για την άμυνα της χώρας.
Αυτό το άρθρο συνοψίζει μια συζήτηση μεταξύ του Dick Lindzen, ομότιμου καθηγητή στο MIT, και του William Happer, ομότιμου καθηγητή φυσικής στο Princeton.
Διαδραστικό Κουίζ
1. Σύμφωνα με τον William Happer, τι καθιστά την κλιματική επιστήμη «εντελώς διαφορετική από την κανονική επιστήμη»;
2. Τι είναι το «Φαινόμενο της Ίριδας» (Iris Effect) που πρότεινε ο Lindzen;
3. Ποιο ιστορικό παράδειγμα αναφέρουν οι ομιλητές για θέρμανση που δεν προκλήθηκε από το CO2;
4. Γιατί, σύμφωνα με το άρθρο, τα πανεπιστήμια έχουν κίνητρο να υποστηρίζουν την κυρίαρχη κλιματική αφήγηση;
5. Ποιος ήταν ο αρχικός σκοπός του «αστεριού οδηγού νατρίου» (sodium guide star) που εφηύρε ο Happer;
0 Σχόλια