Είναι ο ανθρώπινος μεταβολισμός «διαφορετικός» από άτομο σε άτομο; Μύθος, πραγματικότητα και η κατάχρηση της εξατομίκευσης
Στον σύγχρονο δημόσιο λόγο περί διατροφής, μια από τις πιο συχνές φράσεις που ακούμε είναι ότι «ο καθένας είναι διαφορετικός». Αυτό το επιχείρημα χρησιμοποιείται συχνά ως «ασπίδα» για να δικαιολογηθεί η υψηλή κατανάλωση υδατανθράκων ή η απόρριψη αυστηρά δομημένων μεταβολικών προσεγγίσεων, όπως η κετογονική δίαιτα.
Ωστόσο, η επιστήμη της βιολογίας θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Διαφέρουμε όντως τόσο πολύ στο πώς επεξεργαζόμαστε την ενέργεια ή μήπως οι βασικοί νόμοι της φυσιολογίας είναι κοινοί για όλους;1. Κοινοί θεμελιώδεις μεταβολικοί μηχανισμοί
Ο ανθρώπινος μεταβολισμός δεν είναι ένα αυθαίρετο σύστημα, αλλά βασίζεται σε εξελικτικά διατηρημένες βιοχημικές οδούς. Αυτές οι οδοί λειτουργούν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο σε κάθε υγιή οργανισμό:
- Η κατανάλωση γλυκόζης προκαλεί την έκκριση ινσουλίνης από τα β-κύτταρα του παγκρέατος.
- Η ινσουλίνη δρα ως «κλειδί», προάγοντας την πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα και την αναστολή της λιπόλυσης (κάψιμο λίπους).
- Η χρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα ινσουλίνης (υπερινσουλιναιμία) οδηγεί μαθηματικά σε αντίσταση στην ινσουλίνη.
- Η αντίσταση στην ινσουλίνη αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία για το μεταβολικό σύνδρομο, τον διαβήτη τύπου 2 και τη λιπώδη νόσο του ήπατος.
Αυτοί οι μηχανισμοί αποτελούν τη βασική ανθρώπινη φυσιολογία. Η ύπαρξη ατομικών διαφορών δεν αναιρεί τη λειτουργία αυτών των παγκόσμιων βιολογικών νόμων.
2. Τι πραγματικά διαφέρει μεταξύ των ανθρώπων;
Αν οι μηχανισμοί είναι ίδιοι, τότε γιατί βλέπουμε διαφορές στην εξωτερική εμφάνιση ή στην υγεία; Οι διαφοροποιήσεις δεν εντοπίζονται στο «πώς» λειτουργεί ο μεταβολισμός, αλλά στις εξής παραμέτρους:
- Το τρέχον επίπεδο μεταβολικής υγείας του κάθε ατόμου.
- Ο βαθμός ινσουλινοαντίστασης που έχει αναπτυχθεί με τα χρόνια.
- Η μεταβολική ευελιξία, δηλαδή η ικανότητα του σώματος να εναλλάσσεται αποτελεσματικά μεταξύ καύσης γλυκόζης και λίπους.
- Το ιστορικό της χρόνιας έκθεσης σε υψηλό γλυκαιμικό φορτίο.
Με απλά λόγια, δεν αλλάζει ο μηχανισμός, αλλάζει το όριο αντοχής του κάθε οργανισμού πριν εκδηλωθεί η δυσλειτουργία.
3. Η εξαίρεση του Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1
Η μοναδική ουσιώδης εξαίρεση στον καθολικό μηχανισμό της ινσουλίνης είναι ο διαβήτης τύπου 1. Σε αυτή την περίπτωση, το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, με αποτέλεσμα την πλήρη απουσία της ορμόνης. Πρόκειται όμως για μια παθολογική εξαίρεση και όχι για μια εναλλακτική μορφή φυσιολογικής λειτουργίας.
4. Η κατάχρηση του επιχειρήματος «δεν ταιριάζει σε όλους»
Η δήλωση ότι μια διατροφή δεν είναι κατάλληλη για όλους είναι σωστή μόνο όταν αφορά την ψυχολογική συμμόρφωση, τις προσωπικές προτιμήσεις ή τις κοινωνικές συνθήκες. Είναι όμως επιστημονικά εσφαλμένη όταν χρησιμοποιείται για να ακυρώσει τη βιοχημεία.
Για παράδειγμα, η κετογονική δίαιτα δεν «εισάγει» κάτι ξένο στον οργανισμό. Αντίθετα, ενεργοποιεί τη λιπόλυση και την κετογένεση, διαδικασίες που υπάρχουν στο DNA κάθε ανθρώπου και αποτελούν τον φυσικό τρόπο επιβίωσης σε περιόδους έλλειψης τροφής. Το αν κάποιος επιλέγει να μην την ακολουθήσει είναι ζήτημα lifestyle, όχι ζήτημα «διαφορετικής βιολογίας».
Συμπέρασμα
Ο ανθρώπινος μεταβολισμός δεν είναι ουσιωδώς διαφορετικός από άτομο σε άτομο. Διαφορετική είναι η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο καθένας μετά από χρόνια διατροφικής επιβάρυνσης. Η επίκληση της «ατομικότητας» για να δικαιολογηθεί η αλόγιστη κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων υδατανθράκων συσκοτίζει την αλήθεια για τις μεταβολικές νόσους.
Πρέπει να θυμόμαστε: Η βιολογία δεν είναι γνώμη. Είναι μηχανισμός.
Βιβλιογραφία
- Atkinson, M. A., et al. (2014). Type 1 diabetes. The Lancet.
- DeFronzo, R. A., et al. (2015). Type 2 diabetes mellitus. Nature Reviews Disease Primers.
- Goodpaster, B. H., & Sparks, L. M. (2017). Metabolic flexibility in health and disease. Cell Metabolism.
- Volek, J. S., & Phinney, S. D. (2012). The Art and Science of Low Carbohydrate Living.
Πόροι Εμβάθυνσης από την Αναζήτηση Google
Εξερευνήστε περισσότερα σχετικά με τις βασικές έννοιες που αναφέρονται στην παρούσα ανάρτηση με επιμελημένες πληροφορίες απευθείας από την Google.
|
|
|
|
0 Σχόλια