Οικονομικός Κανιβαλισμός: Η Διαρκής Φτωχοποίηση και η Αυταπάτη των «Κυβερνητικών Συμφωνιών»
Όλο το πολιτικό σύστημα, από τη μια άκρη έως την άλλη, αναλώνεται καθημερινά σε βαρύγδουπες δηλώσεις και κορώνες για την ακρίβεια. Και ορθώς, θα έλεγε κανείς, αφού πρόκειται για το κορυφαίο πρόβλημα της κοινωνίας. Στην πράξη, όμως, πίσω από τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, η αγοραστική δύναμη των πολιτών συρρικνώνεται βίαια χρόνο με τον χρόνο.
Οι αποσπασματικές κυβερνητικές αυξήσεις, τα κάθε λογής «pass» και τα επιδόματα φιλανθρωπίας αδυνατούν πλήρως να καλύψουν τη σωρευτική άνοδο των τιμών σε βάθος ετών. Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής, μαθηματικά ακριβής φτωχοποίηση των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα και των συνταξιούχων όλων των ταμείων. Για τη μεγάλη πλειοψηφία, η λέξη «αποταμίευση» έχει διαγραφεί οριστικά από το λεξιλόγιο, ενώ οι μηνιαίες αποδοχές εξανεμίζονται πριν καν βγει το πρώτο δεκαπενθήμερο, αδυνατώντας να καλύψουν ακόμα και τις βασικές βιοτικές ανάγκες.
Αρκεί μια απλή σύγκριση με τις τιμές του 2008-2010, ή ακόμα χειρότερα, για όσους προλάβαμε και ζήσαμε τη μετάβαση από τη δραχμή στο ευρώ, για να φανεί το μέγεθος της καταστροφής. Οι συγκρίσεις πλέον είναι τρομακτικές, σχεδόν εξωπραγματικές.
Δυστυχώς, καμία κυβέρνηση δεν αγγίζει τη ρίζα αυτής της παρατεταμένης υποτίμησης της ζωής μας. Αντίθετα, επιλέγουν να μας ζαλίζουν με «κλειδώματα» τιμών και «συμφωνίες κυρίων» με την αγορά. Μόνο που αυτές οι κυβερνητικές συμφωνίες για τις τιμές έχουν καταντήσει τόσο περίπλοκες και εκτός πραγματικότητας, που ξεπερνούν σε έμπνευση και πολυφωνία ακόμα και τις κλασικές, αριστουργηματικές συμφωνίες του Μπετόβεν και του Μότσαρτ.
Γιατί σπάει η σχέση Μισθών και Τιμάριθμου;
Αυτή η μόνιμη υστέρηση των εισοδημάτων απέναντι στο κόστος ζωής δεν οφείλεται σε κάποιο «τυχαίο λάθος» του συστήματος, αλλά σε συγκεκριμένους δομικούς μηχανισμούς:
Η Κατάργηση της ΑΤΑ
Η Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ), που κάποτε προστάτευε τον εργαζόμενο αυξάνοντας τον μισθό του παράλληλα με τον πληθωρισμό, έχει καταργηθεί. Σήμερα οι όποιες αυξήσεις δίνονται «κατόπιν εορτής», όταν η ζημιά στην τσέπη έχει ήδη γίνει.
Η Παγίδα του «Επίσημου» Πληθωρισμού
Οι κυβερνήσεις υπολογίζουν την ακρίβεια με βάση έναν γενικό δείκτη που περιλαμβάνει από τρόφιμα μέχρι τηλεοράσεις και υπολογιστές. Όταν όμως τα τρόφιμα, το ρεύμα και τα ενοίκια αυξάνονται κατά 20% ή 30%, ο επίσημος πληθωρισμός μπορεί να φαίνεται στο 4% επειδή έπεσαν οι τιμές των ηλεκτρονικών ειδών. Οι χαμηλόμισθοι και οι συνταξιούχοι όμως ξοδεύουν το 100% του εισοδήματός τους αποκλειστικά στα βασικά αγαθά, βιώνοντας έναν πληθωρισμό πολλαπλάσιο από τον επίσημο.
Μνημονιακή Αποδιοργάνωση και «Πληθωρισμός της Απληστίας» (Greedflation)
Η διάλυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας στέρησε από τους εργαζόμενους τη διαπραγματευτική τους δύναμη. Την ίδια στιγμή, οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι εκμεταλλεύονται τις διεθνείς κρίσεις για να διογκώσουν τα περιθώρια κέρδους τους πολύ περισσότερο από την πραγματική αύξηση του κόστους παραγωγής τους.
Στην κυρίαρχη οικονομική θεωρία, οι κεντρικές τράπεζες τρέμουν το λεγόμενο «Σπιράλ Μισθών-Τιμών», τον φόβο δηλαδή ότι οι αυξήσεις στους μισθούς θα φέρουν νέες αυξήσεις στις τιμές. Έτσι, επιλέγεται συνειδητά να «παγώνουν» τα εισοδήματα των πολλών για να προστατευτεί η σταθερότητα του νομίσματος και η κερδοφορία των λίγων.
Το Μεγάλο Παράδοξο: Μπορεί το σύστημα να κερδίζει χωρίς καταναλωτές;
Εδώ γεννάται το εύλογο, γεμάτο κοινή λογική ερώτημα: Αν συνεχιστεί αυτό το βίαιο ροκάνισμα των εισοδημάτων, δεν θα φτάσει η στιγμή που οι πιο πλούσιοι δεν θα μπορούν να κερδίσουν περισσότερα, αφού η κατανάλωση θα καταρρεύσει;
Πρόκειται για την κλασική «κρίση υποκατανάλωσης» της οικονομικής επιστήμης. Θεωρητικά, το σύστημα θα έπρεπε να πνιγεί στην ίδια του την απληστία. Στην πράξη όμως, οι ελίτ και οι αγορές εφευρίσκουν συνεχώς «τεχνητές αναπνοές» για να παρατείνουν το παιχνίδι:
1. Το Ιδιωτικό Χρέος ως Υποκατάστατο Μισθού
Όταν ο μισθός δεν φτάνει, το σύστημα δεν μειώνει τις τιμές. Σου δανείζει τα χρήματα που σου λείπουν. Από τις πιστωτικές κάρτες του παρελθόντος μέχρι τις σημερινές πλατφόρμες τύπου «Buy Now, Pay Later» (ακόμα και για τα ψώνια του σούπερ μάρκετ), η κατανάλωση συντηρείται με δανεικά. Οι πλούσιοι κερδίζουν διπλά: μία από το προϊόν και μία από τον τόκο.
2. Μονοπώληση των Βασικών Αναγκών
Ο φτωχοποιημένος πολίτης θα κόψει τη διασκέδαση και τα ταξίδια, αλλά δεν μπορεί να κόψει το φαγητό, το φάρμακο, το ρεύμα και το ενοίκιο. Οι κολοσσοί που ελέγχουν αυτά τα αγαθά συνεχίζουν να καταγράφουν κέρδη-ρεκόρ, καθώς ολόκληρος ο εναπομείνας πλούτος της κοινωνίας διοχετεύεται αναγκαστικά και αποκλειστικά σε αυτούς.
3. Οικονομία του «Αέρα»
Οι πολύ πλούσιοι δεν εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από την αγοραστική δύναμη της βάσης. Τα τεράστια κεφάλαιά τους ανακυκλώνονται και αυξάνονται στις χρηματοπιστωτικές αγορές (μετοχές, ομόλογα, παράγωγα, real estate). Μια πολυεθνική μπορεί να βλέπει τις πωλήσεις της να πέφτουν, αλλά η μετοχή της να εκτοξεύεται επειδή μείωσε το κόστος εργασίας μέσω απολύσεων.
Το Σημείο Μηδέν
Αυτή η αποσύνδεση της οικονομίας από την πραγματική ζωή έχει, ωστόσο, ένα τείχος: το βιολογικό και κοινωνικό όριο των ανθρώπων. Όταν η αγοραστική δύναμη πέσει κάτω από το όριο της στοιχειώδους επιβίωσης, το σύστημα οδηγείται νομοτελειακά σε ένα βίαιο κραχ.
Τότε και μόνο τότε, οι κυβερνήσεις και οι ελίτ αναγκάζονται να παρέμβουν με πυροσβεστικά μέτρα (επιδόματα, passes, ρυθμίσεις χρεών). Όχι από ξαφνικό ανθρωπισμό, αλλά από καθαρό ένστικτο αυτοσυντήρησης: για να κρατηθεί ο καταναλωτής ζωντανός, ώστε να συνεχίσει να γυρίζει ο τροχός που τροφοδοτεί τα κέρδη τους. Είναι ένας διαρκής, επικίνδυνος χορός στο χείλος του γκρεμού, με το τίμημα να καταβάλλεται καθημερινά, αναδρομικά και εις το διηνεκές, από τους ίδιους πάντα μισθωτούς και συνταξιούχους.
0 Σχόλια
0 Σχόλια